Xử lý nghiêm đầu cơ, găm hàng, thao túng giá: Chính phủ siết chặt kiểm soát lạm phát cuối năm 2026

Trong 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới diễn biến phức tạp do biến động địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng. Xung đột tại Trung Đông tác động trực tiếp đến giá năng lượng, chi phí đầu vào và vận tải, logistics quốc tế, gây áp lực lên giá cả trong nước.

Theo Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, chỉ số giá tiêu dùng tháng 9/2026 tăng 0,62% so với tháng trước, tăng 4,2% so với tháng 12/2025 và tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 9 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng tăng 4,52% so với cùng kỳ, lạm phát cơ bản tăng 4,26%. Có 14 tỉnh, thành phố ghi nhận mức tăng chỉ số giá tiêu dùng bình quân cao hơn mức chung cả nước.

Mục lục

01

Chỉ đạo quyết liệt từ Ban Chỉ đạo điều hành giá

02

Chính sách tiền tệ và tài khóa

03

Bảo đảm cung cầu và ổn định giá

04

Triển vọng kinh tế

Chỉ đạo quyết liệt từ Ban Chỉ đạo điều hành giá

Ngày 9/10/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá đánh giá công tác quý III và 9 tháng đầu năm 2026. Bộ Tài chính cập nhật hai kịch bản lạm phát năm 2026 với mức tăng khoảng 4,5% và 4,8%, Ngân hàng Nhà nước dự báo lạm phát bình quân trong khoảng 4,5% đến 5,0%.

Ngày 15/10/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 528/TB-VPCP kết luận cuộc họp. Cùng ngày, Phó Thủ tướng ký Công điện số 70/CĐ-TTg về tăng cường biện pháp quản lý, điều hành giá những tháng cuối năm 2026.

Phó Thủ tướng yêu cầu điều hành giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá theo lộ trình phù hợp, đánh giá kỹ tác động lên chỉ số giá tiêu dùng. Tăng cường kiểm tra, giám sát kê khai và niêm yết giá, nhất là mặt hàng thiết yếu; xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, lợi dụng thiên tai bão lũ, mùa cao điểm lễ Tết để nâng giá bán. Yêu cầu doanh nghiệp giảm giá bán khi chi phí nguyên vật liệu đầu vào giảm. Chỉ đạo thực hiện nghiêm quy định công khai các khoản thu, chi đầu năm học. Đẩy mạnh truyền thông, cung cấp thông tin minh bạch về chủ trương điều hành giá và biến động giá mặt hàng thiết yếu, kiểm soát lạm phát kỳ vọng.

Chính sách tiền tệ và tài khóa

Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa; theo dõi sát tỷ giá, lãi suất, tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế để hạn chế lạm phát nhập khẩu; ưu tiên vốn cho sản xuất, kinh doanh. Trong tháng 9/2026, Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất điều hành, lãi suất qua đêm liên ngân hàng có thời điểm lên 6%/năm rồi giảm về 1,1%/năm cuối tháng 9. Dư nợ tín dụng đến 30/9/2026 đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025.

Về tài khóa, thuế giá trị gia tăng giảm 2% với nhóm hàng hóa, dịch vụ thuế suất 10% xuống 8%, áp dụng đến hết 31/12/2026. Miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết 31/12/2030. Miễn giảm 46 khoản phí, lệ phí đến hết 31/12/2026. Ngân sách đã ứng 8.000 tỷ đồng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Bảo đảm cung cầu và ổn định giá

Bộ Công Thương theo dõi sát giá xăng dầu, khí hóa lỏng, than, điện; điều hành giá xăng dầu bám sát thị trường thế giới. Ngày 15/10/2026, giá xăng E10 RON 95-III giảm 1.230 đồng xuống 27.020 đồng/lít, E5 RON 92 hạ 730 đồng còn 26.970 đồng/lít. Bộ Nông nghiệp và Môi trường bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm. Bộ Y tế xây dựng lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế phù hợp khả năng chi trả của người dân. Bộ Xây dựng theo dõi giá vật liệu xây dựng, bất động sản, xử lý đầu cơ, thao túng giá.

Triển vọng kinh tế

Ngân hàng United Overseas Bank nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 lên 9,2%, sau mức tăng 9,95% quý III và 9,01% 9 tháng. UOB nâng dự báo lạm phát bình quân từ 4,1% lên 4,7%. Quỹ Tiền tệ Quốc tế nâng dự báo tăng trưởng lên 8,4%, cao nhất Đông Nam Á. Ngân hàng Thế giới nâng lên 7,4%, tăng 1,1 điểm phần trăm so với dự báo trước.

Nguồn: Báo Đầu tư