Người vay mua xe lao đao vì lãi suất thả nổi lên 17-18%

Sau khi hết thời gian ưu đãi, lãi suất vay mua ôtô theo mức thả nổi đã vọt lên 17-18% mỗi năm, thậm chí gần 20% với một số hồ sơ không mua bảo hiểm thân vỏ, khiến nhiều chủ xe chịu áp lực trả nợ. Theo VnExpress Kinh doanh, diễn biến này phản ánh mặt bằng lãi suất đầu vào tăng trong thời gian qua và tác động trực tiếp đến những khoản vay dài hạn.

Mục lục

01

Áp lực từ những khoản vay đã giải ngân

02

Mặt bằng lãi suất giữa các ngân hàng

03

Vì sao lãi vay tăng

04

Lời khuyên cho người đang và sắp vay

Áp lực từ những khoản vay đã giải ngân

Trường hợp được nêu đầu tiên là anh Minh Phú ở Khánh Hòa. Ba năm trước, anh vay gần 500 triệu đồng tại VPBank để mua ôtô chạy dịch vụ, thời hạn 8 năm, hiện còn dư nợ khoảng 300 triệu đồng. Từ ngày 1/10, lãi suất khoản vay của anh được điều chỉnh lên 16,8% một năm, tăng 2 điểm phần trăm so với mức 14,8% của kỳ trả lãi gần nhất.

Anh Phú cho biết đầu năm nay lãi suất còn trong mức có thể xoay xở, nhưng lần tăng 2 điểm phần trăm gây áp lực khá lớn. Hiện mỗi tháng anh trả 9 triệu đồng cả gốc và lãi dù dư nợ gốc đã giảm dần. Theo lời anh, kinh doanh ôtô dịch vụ ngày càng khó vì lượng khách giảm trong khi số xe chạy tăng, và nếu đủ khả năng anh đã tất toán khoản vay thay vì đi làm chỉ để trả lãi ngân hàng.

Cũng tại VPBank, một khách vay mua ôtô khác cho biết từ đầu tháng 10, lãi suất sau ưu đãi tăng từ 16,4% lên 18,3% mỗi năm. Người này hiện trả hơn 13 triệu đồng gốc và lãi mỗi tháng cho khoản dư nợ 500 triệu đồng. Với một số trường hợp không mua thêm bảo hiểm thân vỏ qua nhà băng, theo điều khoản trong hợp đồng, khoản vay còn chịu thêm 3% biên độ so với thông thường, đẩy lãi vay lên xấp xỉ 20% một năm sau thời gian ưu đãi.

Mặt bằng lãi suất giữa các ngân hàng

Không phải mọi khoản vay mua xe đều chịu mức lãi cao như trên. Theo khảo sát của VnExpress, tại một số ngân hàng tư nhân khác như TPBank và VIB, lãi suất thả nổi với khoản vay mua ôtô hiện phổ biến 14-15% một năm, tùy hồ sơ khách hàng và thời điểm giải ngân. Mức này tại Shinhan Bank dao động quanh 12% một năm.

Với các khoản vay mới còn trong giai đoạn ưu đãi, TPBank đang chào một số gói vay mua xe với lãi cố định khoảng 9,2-10,5% trong năm đầu tiên, tùy dòng xe và hồ sơ. Tại VIB, mức ưu đãi là 9-9,5% tùy đối tác. Lotte Finance áp dụng mức 9-9,4% trong 12 tháng đầu, hoặc 9,2-9,7% nếu cố định 24 tháng. Đây là mức lãi trong giai đoạn đầu, trước khi khoản vay chuyển sang lãi thả nổi.

Vì sao lãi vay tăng

Từ đầu năm đến nay, lãi suất tiết kiệm liên tục đi lên. Đến đầu tháng này, một phần ba số ngân hàng đã áp dụng mức 9% một năm trở lên mà không kèm điều kiện số tiền, hoặc chỉ yêu cầu gửi 100-200 triệu đồng. Lãi suất đầu ra theo đó cũng tăng mạnh. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay bình quân tính đến tháng 8 dao động từ 8,4% đến 10,7%, cao hơn tháng trước 0,2 điểm phần trăm và tăng khoảng 3 điểm phần trăm so với mức lãi của các khoản vay giải ngân cách đây một năm.

Công ty chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo mặt bằng lãi suất huy động nhiều khả năng tiếp tục duy trì ở mức cao. Theo VCBS, chênh lệch tín dụng và huy động còn lớn khiến các ngân hàng phải củng cố nguồn vốn ổn định, nhất là vốn trung hạn; cạnh tranh huy động tập trung nhiều ở kỳ hạn 6-13 tháng, trong khi lạm phát lõi nhích tăng cũng hạn chế dư địa giảm lãi suất. Giới phân tích cho rằng một số yếu tố như giải ngân đầu tư công có thể giúp thị trường hạ nhiệt trong quý IV, song khó kỳ vọng mặt bằng lãi suất rẻ như trước.

Lời khuyên cho người đang và sắp vay

Trong bối cảnh lãi suất được dự báo chưa thể sớm hạ nhiệt, bà Đỗ Thu Hồng, Trưởng phòng Quản lý gia sản Công ty Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, khuyến nghị khách hàng trước tiên kiểm tra lại điều khoản hợp đồng và làm việc với ngân hàng hiện tại. Theo bà, người vay có thể so sánh phương án tái tài trợ hoặc trả bớt gốc nếu có điều kiện, trước khi cân nhắc bán tài sản.

Với những người có kế hoạch vay mua xe, bà Hồng cho rằng họ cần tính khoảng cách thực tế giữa lãi ưu đãi ban đầu và mức phải trả sau khi chuyển sang thả nổi. Theo bà, nhiều người quyết định mua ôtô dựa trên mức ưu đãi trong 6-12 tháng hoặc 1-2 năm đầu và số tiền chi trả hàng tháng trong giai đoạn này, nhưng khi hết ưu đãi, lãi suất có thể tăng mạnh trong khi thu nhập không đi lên tương ứng. Điều này tạo rủi ro về dòng tiền, bởi lãi suất ưu đãi thấp trong thời gian đầu không đồng nghĩa khoản vay có chi phí thấp trong toàn bộ kỳ hạn.

Bà Hồng cũng lưu ý khách hàng cần tính tổng chi phí vay, gồm bảo hiểm hoặc sản phẩm đi kèm, phí trả nợ trước hạn và các điều kiện duy trì ưu đãi. Về thời hạn vay, việc vay 80-85% giá trị xe hoặc kéo dài thời gian trả nợ đến 7-8 năm giúp giảm số tiền ban đầu và áp lực chi trả mỗi tháng, nhưng người vay phải chịu rủi ro biến động lãi suất trong thời gian dài hơn.

Bức tranh lãi vay mua xe hiện chủ yếu được dựng từ các trường hợp cụ thể và khảo sát của VnExpress; bài báo gốc không nêu tổng số khách hàng bị ảnh hưởng, quy mô dư nợ vay mua ôtô toàn thị trường hay phản hồi chính thức từ các ngân hàng được nêu tên.

Nguồn: VnExpress