Khoảng 11 triệu lao động Mỹ có thể phải đổi nghề vì AI đến năm 2035

Theo Taipei Times, một báo cáo của hãng tư vấn McKinsey & Co. ước tính khoảng 11 triệu lao động Mỹ, tương đương khoảng 7% lực lượng lao động, có thể phải đổi nghề đến năm 2035 do trí tuệ nhân tạo (AI) thay thế một phần công việc. Báo cáo cho rằng thách thức lớn nhất không hẳn là viễn cảnh mất việc hàng loạt, mà là làm sao hỗ trợ hàng triệu người chuyển sang công việc mới.

Mục lục

01

Quy mô dịch chuyển và mốc thời gian

02

Nhóm lao động chịu áp lực lớn nhất

03

Vì sao con số có thể dao động mạnh

04

Khuyến nghị chính sách và phần còn thiếu

Quy mô dịch chuyển và mốc thời gian

Báo cáo được công bố một ngày trước bài đăng ngày 30/9/2026 trên Taipei Times. Theo nội dung được dẫn lại, số lao động Mỹ đổi nghề mỗi năm, trước đây ở mức khoảng 215.000 người, có thể tăng gấp ba trong thập kỷ tới. McKinsey cho biết quá trình chuyển đổi sẽ khó khăn với nhiều người, khi sáu trong bảy lao động phải đào tạo lại đáng kể và chịu mất thu nhập.

Báo cáo nhấn mạnh người lao động không phải là những “đơn vị có thể hoán đổi cho nhau”. Theo McKinsey, cơ hội việc làm có thể dồi dào nhưng vẫn khiến hàng triệu người không có việc nếu các vị trí đó đòi hỏi kỹ năng, bằng cấp, địa điểm hoặc cơ cấu lương khác với công việc hiện tại của họ.

Nhóm lao động chịu áp lực lớn nhất

Nghiên cứu cho thấy lao động toàn thời gian dễ phải đổi việc nhất tập trung vào ba nhóm: hỗ trợ văn phòng và hành chính, bán lẻ và bán hàng, cùng vận tải và logistics. Các vị trí được nêu gồm nhân viên chăm sóc khách hàng, thu ngân và nhân viên kho. Nhiều người trong số này là lao động thu nhập thấp, và báo cáo cho rằng nhóm này có xác suất phải đổi việc cao gần gấp tám lần so với người thu nhập cao hơn.

Vì sao con số có thể dao động mạnh

Như nhiều dự báo cùng loại, phân tích này phụ thuộc vào các yếu tố khó đoán, gồm tốc độ doanh nghiệp ứng dụng AI và tác động của nó lên nhu cầu lao động giữa các ngành. Nghiên cứu có tính đến các xu hướng rộng hơn đang định hình nhu cầu lao động, trong đó có tình trạng dân số Mỹ già hóa. Do những bất định đó, nhóm tác giả ước tính khoảng 6 triệu đến 16 triệu lao động có thể phải chuyển nghề.

Tanguy Catlin, đối tác cấp cao tại McKinsey Global Institute và là một trong các tác giả báo cáo, cho biết tốc độ đổi việc được dự báo tương tự mức mà lao động Mỹ từng trải qua trong đại dịch COVID-19. Ông nói: “Chúng ta đã làm được điều đó trong hai năm COVID. Bạn sẽ phải giả định rằng chúng ta có thể duy trì nó trong khoảng 10 năm.” Ông cũng lưu ý các chuyển đổi thị trường lao động trước đây, như quá trình nước Mỹ rời bỏ nông nghiệp, diễn ra chậm hơn nhiều.

Catlin cho biết một yếu tố mà báo cáo không xem xét là liệu nhu cầu lao động ở một số nghề có thể giảm nhanh hơn mức tăng ở những nghề khác hay không. Ông nói: “Chúng tôi không biết liệu nó có diễn ra không đau đớn hay không.”

Khuyến nghị chính sách và phần còn thiếu

Báo cáo nêu một số cách mà chính quyền liên bang, tiểu bang và địa phương có thể hỗ trợ người lao động chuyển đổi, gồm cung cấp dữ liệu thị trường lao động chi tiết và kịp thời hơn, cùng việc tài trợ các chương trình đào tạo lại. Catlin nhận xét hệ thống giáo dục phát triển theo thời gian chủ yếu tập trung vào giới trẻ, và đặt câu hỏi về việc nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động hiện hữu cần đổi nghề. Ông nói mục tiêu của báo cáo là khởi động tranh luận công khai về những câu hỏi này.

Bức tranh mà báo cáo vẽ ra là thị trường lao động Mỹ phải xử lý khối lượng dịch chuyển nghề lớn hơn nhiều so với thường lệ, với khoảng cách thu nhập và kỹ năng là điểm dễ tổn thương nhất. Báo cáo không kết luận liệu quá trình này có diễn ra suôn sẻ hay không, và chính các tác giả nói rõ họ không biết điều đó. Nguồn được cung cấp chưa có số liệu về chi phí đào tạo lại, ngân sách đề xuất, hay phản hồi chính thức từ chính phủ Mỹ, doanh nghiệp và tổ chức lao động, nên chưa thể đánh giá đầy đủ tác động thực tế của báo cáo.

Nguồn: Taipei Times