Tin tức tổng hợp 16/07/2026: KOSPI bốc hơi 7.3%, dầu tăng phiên thứ tư, SpaceX xuyên thủng giá IPO

Chỉ số Kospi của Hàn Quốc dẫn đầu làn sóng bán tháo trên khắp châu Á khi nhà đầu tư đồng loạt rút lui khỏi cổ phiếu bán dẫn.

Cổ phiếu châu Á chìm trong sắc đỏ, Kospi dẫn đầu đà giảm

Thị trường chứng khoán châu Á mở cửa phiên thứ Năm trong trạng thái tiêu cực khi chỉ số MSCI khu vực châu Á - Thái Bình Dương mất 1,6%, cắt đứt chuỗi hai phiên tăng liên tiếp trước đó. Tâm điểm của đợt bán tháo tập trung dồn dập vào các cổ phiếu bán dẫn, kéo chỉ số của nhóm ngành này giảm 4% và hướng tới mức đóng cửa thấp nhất trong vòng một tháng.

Cú sốc lớn nhất đến từ thị trường Hàn Quốc, nơi chỉ số Kospi có thời điểm lao dốc tới 7,3%. Hai gã khổng lồ SK Hynix Inc. và Samsung Electronics Co. dẫn đầu đà sụt giảm khi mỗi mã mất hơn 9% giá trị, kéo tụy toàn bộ thị trường trước kỳ nghỉ lễ sắp bắt đầu vào thứ Sáu tại Seoul.

Diễn biến này nhanh chóng lan sang các chỉ số chủ chốt khác trong khu vực. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 3,2%, trong khi Shanghai Composite mất 1% và Australias S&P/ASX 200 lùi 0,2%. Ngược dòng, chỉ số Hang Seng của Hong Kong tăng 1,5%, trở thành điểm sáng hiếm hoi trong bức tranh ảm đạm.

Nguyên nhân mang tên chất bán dẫn

Tâm lý thận trọng bao trùm lên toàn bộ chuỗi cung ứng chip sau khi tờ The Information đưa tin ASML Holdings NV, mắt xích sống còn trong dây chuyền sản xuất chất bán dẫn toàn cầu, đang có kế hoạch tăng giá thiết bị sản xuất chip. Thông tin này xuất hiện chỉ vài tuần sau khi công ty Hà Lan nâng dự báo doanh số cả năm lần thứ hai trong năm nay, làm dấy lên câu hỏi về khả năng duy trì biên lợi nhuận của các nhà sản xuất chip trong bối cảnh chi phí đầu vào leo thang.

Mọi con mắt hiện đổ dồn vào báo cáo lợi nhuận quý II của TSMC, dự kiến công bố vào cuối ngày thứ Năm hôm nay. Với tư cách là công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất châu Á, TSMC được kỳ vọng sẽ cung cấp bức tranh mới nhất về tốc độ triển khai hạ tầng AI.

Theo chuyên gia David Savage từ Bloomberg, phản ứng hờ hững của thị trường trước báo cáo xuất sắc của ASML đang làm sâu sắc thêm một xu hướng đáng lo ngại: những con số sơ bộ ấn tượng từ Samsung Electronics và doanh số mạnh mẽ của TSMC trước đó đều đã thất bại trong việc tạo ra một sàn đỡ vững chắc cho đà tăng vốn đã mong manh của cổ phiếu chip. TSMC vì thế phải đối mặt với một ngưỡng kỳ vọng cao bất thường để có thể xoay chuyển tâm lý chung của khu vực.

Trong bối cảnh đó, mức độ biến động của các chỉ số công nghệ đang được so sánh với giai đoạn khủng hoảng. Dữ liệu từ Bloomberg cho thấy chỉ số Nasdaq 100 đã ghi nhận mức dao động hàng ngày xấp xỉ 1% hoặc hơn trong 20 trên 26 phiên giao dịch gần đây.

Đây là kiểu biến động chỉ từng xuất hiện trong các giai đoạn thị trường chịu áp lực cực đoan như đại dịch Covid-19 năm 2020, thị trường giá xuống 2022, khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 và bong bóng dot-com. Sự giằng co giữa nhóm cổ phiếu phần mềm và chất bán dẫn càng làm gia tăng mức độ hỗn loạn.

Hàn Quốc ra tay với cơn sốt ETF đòn bẩy và quyết định tăng lãi suất lịch sử

Sự biến động khốc liệt của thị trường Hàn Quốc buộc giới chức tài chính phải lập tức hành động. Chủ tịch Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC) Hàn Quốc Lee Eog-weon cho biết nước này sẽ sớm công bố các biện pháp liên quan đến tranh cãi xung quanh các quỹ ETF đòn bẩy gắn với cổ phiếu SK Hynix và Samsung Electronics. Ông Lee nhấn mạnh các cơ quan quản lý đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc và Cơ quan Giám sát Tài chính để bảo vệ nhà đầu tư và ổn định thị trường.

Các quỹ ETF đòn bẩy này, chỉ mới ra mắt hai tháng trước, được thiết kế để nhân đôi biến động hàng ngày của cổ phiếu cơ sở. Hoạt động tái cân bằng danh mục bắt buộc mỗi ngày của chúng, vốn tập trung dồn dập vào cuối phiên, đang bị quy trách nhiệm cho việc khuếch đại những cú xoay chiều dữ dội của thị trường. Một số biện pháp đang được thảo luận bao gồm nâng yêu cầu ký quỹ tối thiểu từ mức 10 triệu won hiện tại, hoặc phân bổ hoạt động tái cân bằng trải dài trong suốt phiên để giảm tác động.

Trong một diễn biến có ý nghĩa vĩ mô sâu sắc hơn, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) cùng ngày đã công bố quyết định tăng lãi suất cơ bản kỳ hạn 7 ngày thêm 25 điểm cơ bản lên 2,75%, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 1 năm 2023. Quyết định được toàn bộ thành viên hội đồng nhất trí thông qua và chính thức khép lại chu kỳ nới lỏng bắt đầu từ cuối năm 2024.

Nguồn: Bloomberg

BOK nhận định tốc độ tăng trưởng năm nay sẽ vượt xa dự báo 2,6% được đưa ra hồi tháng Năm, đồng thời dự báo lạm phát sẽ duy trì trên mức mục tiêu trong một thời gian đáng kể. Thống đốc Shin Hyun Song đã nhiều lần khẳng định rằng tăng trưởng, lạm phát, tỷ giá và ổn định tài chính đều đồng loạt chỉ về một hướng chính sách thắt chặt.

Căng thẳng Hormuz đẩy giá dầu tăng phiên thứ tư, nỗi lo toàn cầu quay trở lại

Thị trường năng lượng tiếp tục là vết thương hở của nền kinh tế toàn cầu. Giá dầu thô Brent tăng lên sát 85,50 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI chạm mốc 80,13 USD/thùng, đánh dấu phiên tăng thứ tư liên tiếp. Đà leo thang bắt nguồn từ việc quân đội Mỹ mở đợt không kích ngày thứ năm liên tiếp vào các mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm các bệ phóng và radar trên đảo Greater Tunb, trong một nỗ lực nhằm đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz.

Nguồn: Bloomberg

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục gia tăng cường độ ném bom cho đến khi Tehran chấm dứt các cuộc tấn công vào tàu thuyền và đồng ý mở lại tuyến đường thủy huyết mạch này. Về phía mình, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố eo biển sẽ vẫn bị đóng cho đến khi Mỹ chấm dứt các cuộc tấn công và dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran. Tư lệnh Iran nhấn mạnh: “Xuất khẩu dầu khí của khu vực hoặc là dành cho tất cả, hoặc không dành cho ai.”

Dữ liệu từ RBC Capital Markets cho thấy lưu lượng dầu đi qua eo biển Hormuz, tính theo đường trung bình động bảy ngày, đã sụt giảm tới 4,6 triệu thùng/ngày, xuống còn 3,9 triệu thùng/ngày chỉ trong vòng một tuần sau khi lệnh ngừng bắn đổ vỡ.

Hoạt động vận chuyển “con thoi” (shuttle runs), một phương thức vốn bùng nổ trong những tháng gần đây để đưa dầu thô từ Vịnh Ba Tư ra các tàu chở dầu lớn đậu bên ngoài eo biển, cũng bị đe dọa nghiêm trọng sau khi các tàu chở dầu thuộc sở hữu của Adnoc (UAE) và tập đoàn Sinokor (Hàn Quốc) hứng chịu hỏa lực.

Nguồn: Bloomberg

Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol đã đưa ra cảnh báo cứng rắn rằng nếu cuộc khủng hoảng này không được giải quyết trong vòng vài tuần, nền kinh tế toàn cầu sẽ phải đối mặt với một thách thức mới.

Chi phí bảo hiểm cho tàu chở dầu đi qua khu vực này đã tăng vọt, với một số chủ tàu đối mặt với mức phí lên tới 7% giá trị con tàu, tương đương 7 triệu USD cho một tàu chở dầu trị giá 100 triệu USD. Tổng thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez đã kêu gọi các công ty vận tải không nên mạo hiểm đi qua eo biển trong giai đoạn hiện nay.

Lạm phát Mỹ hạ nhiệt, nhưng nỗi lo chiến tranh và AI vẫn đan xen

Báo cáo chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng Sáu cho thấy thước đo lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, chỉ tăng 4,7% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mọi dự báo. Chỉ số PPI toàn phần thậm chí giảm 0,3% so với tháng Năm, phần lớn nhờ giá xăng lao dốc 12%. Các thành phần quan trọng như phí quản lý danh mục đầu tư, giá nhựa và nguyên liệu trung gian đều cho thấy áp lực giá đang giảm tốc rõ rệt.

Nguồn: Bloomberg

Các nhà giao dịch trên thị trường hoán đổi ngay lập tức giảm mạnh đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng Bảy, chỉ còn định giá xác suất khoảng 10%.

Tuy nhiên, việc xung đột tại Hormuz nổ ra trở lại sau khi dữ liệu tháng Sáu được thu thập đồng nghĩa với cú sốc giá năng lượng mới nhất chưa được phản ánh. Điều này lý giải tại sao các quan chức Fed vẫn duy trì giọng điệu thận trọng.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh, trong phiên điều trần thứ hai trước Quốc hội, đã đẩy lùi những đồn đoán rằng cơn sốt đầu tư AI đang gây ra lạm phát dai dẳng. Ông lập luận rằng sự thay đổi giá một lần do cú sốc cung không nhất thiết mang tính lạm phát, và gọi cuộc tranh luận nội bộ này là “một cuộc chiến gia đình tốt đẹp”.

Chủ tịch Fed chi nhánh New York, John Williams, cũng nhận định lãi suất hiện tại đang ở vị thế tốt, đồng thời bày tỏ sự lạc quan rằng sự mất cân bằng cung cầu từ AI sẽ giảm dần theo thời gian khi nguồn cung được bổ sung.

Trái ngược với sự điềm tĩnh đó, Thống đốc Fed Lisa Cook lại phát đi tín hiệu diều hâu rõ rệt hơn. Bà tuyên bố rủi ro lạm phát dai dẳng hiện đã vượt qua rủi ro suy yếu của thị trường lao động và khẳng định bà sẵn sàng hành động nếu không thấy dấu hiệu giảm lạm phát sớm.

Sự phân hóa trong nội bộ Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) hứa hẹn sẽ khiến cuộc họp chính sách vào ngày 28-29 tháng Bảy trở nên đặc biệt khó lường.

Beige Book của Fed, được công bố cùng ngày, ghi nhận hoạt động kinh tế Mỹ tăng trưởng ở mức nhẹ đến vừa phải. Các doanh nghiệp tiếp tục lo ngại về chi phí đầu vào leo thang từ chiến tranh và thuế quan, đồng thời ghi nhận người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm hơn với giá cả.

Một điểm nhấn đáng chú ý là lãi suất vay thế chấp cố định 30 năm tại Mỹ đã tăng lên mức 6,65%, cao nhất trong gần một năm, khiến chỉ số đơn đăng ký mua nhà giảm 7,3%, xuống mức thấp nhất kể từ tháng Hai.

Địa chính trị và chính sách toàn cầu

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang lên kế hoạch tới Mỹ vào thứ Bảy để tìm kiếm một cuộc gặp với Tổng thống Trump, giữa lúc thỏa thuận hòa bình tạm thời với Iran đã đổ vỡ và nguy cơ Israel quay trở lại vòng xoáy chiến tranh toàn diện đang hiện hữu.

Tại Washington, Phó Tổng thống JD Vance đã có cuộc gặp kín với các nghị sỹ Cộng hòa tại Hạ viện để thúc đẩy thông qua gói chi tiêu mới trị giá 95 tỷ USD cho cuộc chiến tại Iran, trong đó 73 tỷ USD dành riêng cho các chi phí liên quan. Gói ngân sách gây tranh cãi này, vốn còn bao gồm 12 tỷ USD cứu trợ nông dân và 10 tỷ USD cho an ninh bầu cử, đang vấp phải sự phản đối từ chính nội bộ đảng Cộng hòa vì lo ngại làm phình to thâm hụt ngân sách.

Trong một diễn biến khác, Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định tạm thời đóng băng mức giá trần 44,10 USD/thùng đối với dầu thô Nga cho đến ngày 23 tháng Bảy, câu giờ để các nhà ngoại giao đạt được thỏa hiệp về gói trừng phạt thứ 21, vốn bao gồm các biện pháp hạn chế mới đối với hoạt động bán khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Moscow.

Trong khi đó, các cuộc tấn công gần như hàng ngày bằng máy bay không người lái của Ukraine đã khiến các nhà máy lọc dầu Nga phải cắt giảm hoặc ngừng sản xuất, đẩy công suất lọc dầu của nước này xuống mức thấp nhất trong hơn 21 năm. Giá xăng bán lẻ trung bình tại Nga đã tăng 2,3% trong tuần, lên 75,84 ruble/lít, còn giá dầu diesel tăng 3,2% lên 91,21 ruble/lít, gây sức ép nặng nề lên Điện Kremlin trước thềm cuộc bầu cử quốc hội vào tháng Chín.

Nguồn: Bloomberg

Ngân hàng Trung ương Nga cảnh báo cú sốc nguồn cung này có thể gây ra các hiệu ứng phụ lan rộng và buộc họ phải tạm dừng chu kỳ nới lỏng tiền tệ.

SpaceX thủng giá IPO, phố Wall hốt bạc

Trên thị trường vốn, chỉ một ngày sau khi được cho là chỉ còn cách giá IPO 1 USD, cổ phiếu của SpaceX đã chính thức rơi xuống dưới mức giá chào sàn 135 USD/cổ phiếu lần đầu tiên. Đóng cửa phiên thứ Tư ở mức 135,27 USD, cổ phiếu SpaceX đã có thời điểm chạm đáy trong ngày ở mức 132,15 USD.

Nguồn: Bloomberg

Sự đảo chiều chóng mặt này đã xóa sạch 860 tỷ USD vốn hóa thị trường kể từ mức đỉnh lịch sử, đồng thời mang về khoản lợi nhuận trên giấy tờ lên tới 3,88 tỷ USD cho phe bán khống.

Nguồn: Bloomberg

Áp lực bán càng gia tăng khi kỳ hạn chế giao dịch (lockup) đầu tiên sắp hết hiệu lực, mở đường cho các nhà đầu tư sớm xả hàng sau khi công ty công bố báo cáo thu nhập quý đầu tiên. Bất chấp sự sụt giảm, phần lớn các nhà phân tích Phố Wall vẫn lạc quan với mức giá mục tiêu trung bình vào khoảng 238 USD/cổ phiếu.

Trái ngược với gam màu tối của SpaceX, các ngân hàng đầu tư lớn lại vừa trải qua một quý bùng nổ trên thị trường vốn cổ phần (ECM).

Được thúc đẩy bởi thương vụ IPO kỷ lục 86 tỷ USD của SpaceX và hàng loạt đợt huy động vốn cho cơ sở hạ tầng AI, doanh thu từ hoạt động bảo lãnh phát hành cổ phiếu của Goldman Sachs đã tăng vọt 130% lên 985 triệu USD, trong khi Morgan Stanley đạt 851 triệu USD và JPMorgan thu về 829 triệu USD. Đây là quý có doanh thu ECM cao nhất của Phố Wall kể từ năm 2021.

Nguồn: Bloomberg

Các điểm nóng khác trên thị trường tiền tệ và hàng hóa

Trên thị trường ngoại hối, đồng yên Nhật vẫn đang chịu áp lực mất giá mạnh. Các giao dịch quyền chọn đang cho thấy thị trường sẵn sàng chấp nhận một kịch bản đồng yên trượt xuống ngưỡng 165 đổi một USD trước khi các nhà chức trách Nhật Bản thực sự can thiệp.

Nguồn: Bloomberg

Đồng đô la Úc và đô la New Zealand tăng giá sau khi dữ liệu PPI của Mỹ yếu hơn dự kiến đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc giảm. Các đồng tiền thị trường mới nổi cũng đồng loạt tăng điểm, với peso Mexico và rand Nam Phi dẫn đầu đà phục hồi.

Thị trường vàng chững lại ở mức 4.057 USD/ounce sau phiên tăng trước đó, khi giới đầu tư đang cân bằng giữa sức ép từ lạm phát hạ nhiệt và rủi ro chiến tranh lan rộng.

Nguồn: Bloomberg

Ở một khía cạnh khác, cuộc chiến Iran đang thúc đẩy một làn sóng đầu tư mới vào các dự án xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ, khi các quốc gia tìm cách đa dạng hóa nguồn cung và giảm phụ thuộc vào các điểm nghẽn như eo biển Hormuz.

Ngược lại, tại các cảng biển bận rộn nhất nước Mỹ là Los Angeles và Long Beach, lượng hàng container nhập khẩu đang tăng vọt. Các nhà nhập khẩu Mỹ đang gấp rút đưa hàng vào nước này trước khi các mức thuế quan mới có thể được áp dụng vào cuối tháng Bảy và để phòng ngừa sự gián đoạn kéo dài từ cuộc chiến Iran. Cảng Los Angeles vừa ghi nhận tháng Sáu bận rộn nhất lịch sử với hơn 1 triệu container được xử lý, đẩy giá cước vận tải biển từ Thượng Hải đến Los Angeles lên 6.482 USD cho một container 40 feet.