USD bên bờ vực phá vỡ lớn: Trump hoan nghênh đồng Đô la yếu, Carry trade đang lung lay?

Đồng USD đang đối mặt với áp lực suy yếu mạnh mẽ, tạo ra ngã rẽ quan trọng dưới tác động kép từ chính sách ưu tiên tỷ giá của Tổng thống Trump và nguy cơ đảo chiều của các giao dịch carry trade USD/JPy tỷ đô. Bối cảnh này đặt ra câu hỏi về tương lai của đồng tiền dự trữ toàn cầu và sự ổn định của thị trường tài chính.

Vị thế độc nhất và áp lực chính sách mới của USD

Đồng đô la Mỹ không chỉ là một phương tiện thanh toán; nó là trung tâm của vũ trụ tài chính toàn cầu. Hầu hết thương mại quốc tế được định đoạt bằng USD, và vị thế “tiền tệ dự trữ toàn cầu” mang lại cho Hoa Kỳ những lợi thế chiến lược to lớn. Tuy nhiên, cách định giá của nó lại phụ thuộc hoàn toàn vào các đồng tiền khác.

Đây là đặc điểm cốt lõi của thị trường ngoại hối: giá trị một đồng tiền chỉ có thể được xác định thông qua một đồng tiền khác. Vì lý do này, chỉ số DXY (U.S. Dollar Index) được tạo ra như một thước đo tổng hợp, với thành phần chính là đồng Euro (57.6%) và Yên Nhật (13.6%).

Trong nhiều năm, chính sách mặc định của Mỹ là tránh can thiệp trực tiếp để định hướng sức mạnh hay điểm yếu của USD. Tuy nhiên, quan điểm này dường như đang thay đổi triệt để dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Ông Trump đã nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn có một đồng đô la yếu hơn, coi đó là công cụ để thúc đẩy xuất khẩu và gia tăng lợi nhuận cho các tập đoàn Mỹ, mô phỏng theo chiến lược mà Nhật Bản và Trung Quốc từng áp dụng.

Gần đây, vào ngày 27/01/2026, ông còn mô tả đà suy yếu của đồng bạc xanh là “tuyệt vời”. Tuyên bố này ngay lập tức tạo ra một làn sóng bán tháo, đẩy chỉ số DXY xuống thấp và làm dấy lên câu hỏi về một đợt phá vỡ xu hướng lớn sắp tới.

USD/JPY: Động cơ Carry trade và mối đe dọa đảo chiều

Trọng tâm của câu chuyện nằm ở cặp tiền USD/JPY. Sự phân hóa chính sách tiền tệ cực đoan giữa Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã tạo ra một cơ chế kinh tế vĩ mô đầy rủi ro.

Khi Fed bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất mạnh mẽ từ năm 2022 để kiềm chế lạm phát, BoJ vẫn duy trì lãi suất ở mức siêu thấp. Chênh lệch lãi suất khổng lồ này đã thai nghén cho một trong những giao dịch carry trade lớn nhất lịch sử.

Cơ chế hoạt động như sau: các quỹ đầu tư và ngân hàng vay Yên Nhật (JPY) với chi phí gần như bằng không, sau đó chuyển đổi số tiền này sang USD để đầu tư vào các tài sản mang lại lợi suất cao hơn, như trái phiếu kho bạc Mỹ.

Để phòng ngừa rủi ro tỷ giá, họ đồng thời thực hiện giao dịch mua USD/JPY trên thị trường giao ngay. Hành động này tạo ra một vòng xoáy cầu nhân tạo đẩy tỷ giá USD/JPY tăng vọt, tới mức cặp tiền này đã tăng gần 50% trong khoảng 21 tháng, từ vùng 110 lên chạm ngưỡng lịch sử 160.00.

Tuy nhiên, sự tăng giá này không diễn ra một cách êm đềm. Biểu đồ tuần của USD/JPY cho thấy một mô hình đặc trưng: “lên cầu thang, xuống thang máy”. Các đợt tăng giá diễn ra chậm rãi, kiên nhẫn, nhưng mỗi khi đảo chiều, chúng thường là những đợt sụt giảm bạo lực và đột ngột.

Điều này phản ánh sự mong manh của cấu trúc carry trade. Các nhà đầu tư giữ vị thế dài hạn, nhưng một khi tín hiệu thay đổi xu hướng xuất hiện, họ đồng loạt tháo chạy, gây ra sự sụp đổ dây chuyền.

Cuộc chiến đơn độc của Nhật Bản và thông điệp mâu thuẫn từ Washington

Sự suy yếu quá mức của đồng Yên đã vượt qua ngưỡng chịu đựng của Nhật Bản, một quốc gia vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu.

Bộ Tài chính Nhật Bản (MoF) và BoJ đã nhiều lần cảnh báo và can thiệp trực tiếp vào thị trường để hỗ trợ đồng Yên. Họ đã hai lần bảo vệ thành công ngưỡng 150, và vào năm 2024, một cuộc can thiệp quy mô lớn đã được thực hiện tại mốc 160.00.

Thế nhưng, hiệu quả của các cuộc can thiệp này thường chỉ là tạm thời. Vào tháng 7/2024, một kịch bản điển hình đã xảy ra: khi dữ liệu lạm phát Mỹ (CPI) công bố thấp hơn kỳ vọng, thị trường tin rằng Fed sắp cắt giảm lãi suất. Kỳ vọng về chênh lệch lãi suất thu hẹp đã khiến lập tức các giao dịch carry trade bắt đầu tháo chạy ồ ạt.

USD/JPY lao dốc không phanh, và quan trọng hơn, sự đảo chiều này lan tỏa sang thị trường chứng khoán Mỹ, khiến chỉ số Nasdaq ghi nhận một cây nến bearish engulfing vào đúng ngày 11/7.

Đến đầu năm 2026, căng thẳng lại leo thang. Trong tuần qua, thị trường liên tục dậy sóng với thông tin Cục Dự trữ Liên bang New York tiến hành “rate checks” - kiểm tra tỷ giá với các ngân hàng thương mại, một động thái thường là tiền đề cho can thiệp. Tuy nhiên, phản ứng từ Washington lại gây hoang mang.

Trái ngược hoàn toàn với phát biểu của Tổng thống Trump, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố rõ ràng rằng Mỹ “hoàn toàn không” can thiệp để hỗ trợ đồng Yên và tái khẳng định chính sách đồng đô la mạnh truyền thống.

Thông điệp mâu thuẫn này khiến Nhật Bản gần như phải chiến đấu đơn độc trong nỗ lực bảo vệ đồng Yên, làm giảm đáng kể hiệu quả răn đe và khiến các nhà đầu cơ sẵn sàng thử thách giới hạn mới.

Phân tích kỹ thuật và tác động lan tỏa

Về mặt kỹ thuật, thị trường đang ở trạng thái cân bằng mong manh. Đối với USD/JPY, một vùng hỗ trợ cực kỳ quan trọng nằm trong khoảng 152.00 xuống đến 151.00. Đây là khu vực bao gồm đường xu hướng tăng chính từ đáy tháng 4/2025 và đã hai lần ngăn cản đà giảm trong tuần này. Nếu vùng này bị phá vỡ, cánh cửa cho một đợt giảm sâu hơn sẽ mở ra.

Ngược lại, nếu giữ vững, phe mua có thể nhắm mục tiêu phục hồi lên các mức kháng cự tại 154.45 và sau đó là 156.00. Các chỉ báo như RSI và MACD đang nghiêng về phía áp lực bán, cho thấy đà tăng đang suy yếu.

Trong khi đó, đồng Euro (EUR/USD) cũng đóng vai trò không nhỏ trong câu chuyện của DXY. Việc EUR/USD tăng vọt lên trên mức 1.20 đã khiến các quan chức Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) phải lên tiếng.

Họ bày tỏ lo ngại rằng đồng Euro mạnh có thể gây áp lực giảm phát thêm cho khu vực, từ đó có thể ảnh hưởng đến lộ trình chính sách tiền tệ. Mặc dù ECB tuyên bố không nhắm mục tiêu vào tỷ giá, những bình luận này đã tạm thời hỗ trợ cho USD.

Tuy nhiên, mối đe dọa lớn nhất vẫn nằm ở tiềm năng lan tỏa từ thị trường ngoại hối sang các lớp tài sản khác. Số vốn khổng lồ được vay bằng Yên rẻ không chỉ đổ vào trái phiếu Mỹ, mà còn chảy vào thị trường chứng khoán, đặc biệt là các cổ phiếu công nghệ có thanh khoản cao.

Một đợt unwind carry trade mạnh, thúc đẩy bởi chính sách của Trump hoặc một động thái bất ngờ từ BoJ, sẽ buộc các quỹ phải đồng loạt bán ra các tài sản này để trang trải các vị thế của họ. Hậu quả có thể là một đợt bán tháo toàn cầu, lặp lại hoặc thậm chí vượt quá mức độ biến động mà thị trường chứng khoán Mỹ đã trải qua vào tháng 8/2024.

Một tương lai đầy bất ổn

Đồng USD đang thực sự đứng trước một ngã rẽ lịch sử. Sự ủng hộ công khai của Tổng thống Trump đối với một đồng đô la yếu hơn đã phá vỡ một quy tắc bất thành văn lâu nay, tạo ra chất xúc tác mạnh mẽ cho áp lực giảm giá. Tuy nhiên, con đường phía trước không hề đơn giản.

Sức mạnh của USD trong nhiều tháng qua một phần được hỗ trợ bởi chính sự suy yếu của đồng Yên - một hệ quả trực tiếp của các giao dịch carry trade mà giờ đây đang rung chuyển.

Mâu thuẫn trong thông điệp nội bộ của chính quyền Mỹ giữa Nhà Trắng và Bộ Tài chính đang tạo ra sự bất ổn và làm suy yếu nỗ lực của Nhật Bản. Điều này làm tăng xác suất xảy ra một đợt biến động mạnh, khi các nhà đầu cơ liên tục thử thách giới hạn can thiệp của Tokyo.

Đường ranh giới trên cát hiện tại cho USD/JPY vẫn là 160.00, nhưng câu hỏi lớn hơn nằm ở cách thức mà các vị thế đầu tư sẽ được điều chỉnh: liệu họ sẽ tận dụng các đợt phục hồi để chốt lời an toàn, hay tiếp tục gia tăng áp lực mua dựa trên chênh lệch lãi suất vẫn còn hiện hữu?

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tập trung theo dõi sát sao hai yếu tố: hành động thực tế từ Bộ Tài chính Nhật Bản và thông điệp chính thức, thống nhất từ Washington. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Mỹ sẵn sàng phối hợp ổn định thị trường hoặc ngược lại, tiếp tục thúc đẩy đồng USD yếu, đều sẽ tạo ra những biến động tức thì.

Đối với các nhà đầu tư, đây là thời điểm cần đề cao cảnh giác và ưu tiên quản lý rủi ro. Câu chuyện của USD/JPY không còn chỉ là chuyện của hai đồng tiền; nó đã trở thành một mắt xích then chốt, có khả năng kích hoạt những cơn địa chấn lan tỏa khắp hệ thống tài chính toàn cầu.