Nhật Bản đặt mốc 2028 cho bước ngoặt phê duyệt ETF tiền mã hóa đầu tiên

Trong một động thái được giới đầu tư chờ đợi từ lâu, Nhật Bản đã chính thức lên lộ trình mở cửa cho các quỹ ETF tiền mã hóa, với mốc thời gian nhắm đến là năm 2028. Quyết định này không chỉ “cởi trói” cho dòng vốn khổng lồ trong nước, mà còn đánh dấu sự chấp nhận chính thức của một cường quốc tài chính vào thị trường tài sản số toàn cầu.

Khi việc mua Bitcoin trở nên dễ dàng như mua cổ phiếu Toyota trên ứng dụng điện thoại, thị trường tài chính Nhật Bản đang đứng trước một cuộc cách mạng tiếp cận đầu tư, với kỳ vọng huy động dòng vốn lên tới 1,000 tỷ Yên (6.4 tỷ USD).

Sự thận trọng và áp lực phải thay đổi

Trong khi Mỹ và Hồng Kông đã chính thức phê duyệt các quỹ ETF Bitcoin giao ngay (spot ETF) từ năm 2024, mở ra làn sóng đầu tư thể chế mạnh mẽ, thì Nhật Bản, một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới, vẫn giữ thái độ thận trọng.

Sự thận trọng này bắt nguồn từ văn hóa quản lý tài chính đề cao tính an toàn và bảo vệ nhà đầu tư của quốc gia này. Tuy nhiên, áp lực ngày càng lớn từ thực tế thị trường và nhu cầu nội tại đang buộc các nhà làm luật phải hành động.

Áp lực lớn nhất đến từ lượng tiền nhàn rỗi khổng lồ trong dân chúng và nguy cơ tụt hậu trong cuộc đua tài chính số toàn cầu. Giới quản lý nhận thấy rõ rằng nếu tiếp tục đóng cửa, dòng vốn trong nước sẽ tìm cách chảy sang các thị trường nước ngoài cởi mở hơn, và Nhật Bản sẽ bỏ lỡ “chiếc bánh” thị trường tiền mã hóa toàn cầu đã đạt quy mô 3,000 tỷ USD.

Bên cạnh đó, sự tham gia của các định chế tài chính truyền thống hàng đầu như Nomura Holdings và SBI Holdings - những “gã khổng lồ” sẵn sàng tiên phong, cũng tạo ra động lực mạnh mẽ cho sự thay đổi.

Lộ trình 2028: Cải cách toàn diện từ pháp lý đến thuế khóa

Theo báo cáo từ Nikkei, Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) đang xúc tiến kế hoạch sửa đổi khung pháp lý, cụ thể là Đạo luật Ủy thác Đầu tư, để đưa tiền mã hóa vào danh mục các “tài sản chỉ định” được phép cho quỹ ETF. Điều này sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc để các quỹ ETF tiền mã hóa đầu tiên có thể niêm yết trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Tokyo (TSE) - một biểu tượng của sự chính thống và uy tín.

Tuy nhiên, mốc 2028 không chỉ đơn thuần là thời điểm cho phép ETF. Nó là một phần của gói cải cách thuế đồng bộ được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt cho toàn bộ thị trường tài sản số trong nước.

Hiện tại, lợi nhuận từ tiền mã hóa tại Nhật được đánh thuế như thu nhập thông thường, với mức thuế suất lên tới 55% đối với những người có thu nhập cao. Kế hoạch cải cách sẽ chuyển sang đánh thuế như lợi nhuận vốn, với mức thuế suất cố định 20%, ngang bằng với thuế đánh vào giao dịch chứng khoán và ngoại hối.

Sự đồng bộ này được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường minh bạch, thu hút nhà đầu tư thể chế và cá nhân, đồng thời giúp cơ quan thuế quản lý hiệu quả hơn.

Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama đã xác nhận rằng cải cách thuế sẽ có hiệu lực vào năm 2028 và nhấn mạnh có sự đồng thuận liên đảng về vấn đề này, với kỳ vọng dự luật sẽ sớm được thông qua. Bà Katayama cũng tiết lộ, hiện có khoảng 13 triệu người Nhật đang giao dịch tiền mã hóa, một con số cho thấy nhu cầu thị trường là rất lớn.

Các nhà tiên phong và tham vọng sản phẩm

Ngay khi “đèn xanh” được bật, thị trường được kỳ vọng sẽ chứng kiến sự ra mắt ngay lập tức của các sản phẩm ETF tiền mã hóa từ những định chế tài chính hàng đầu.

Đầu tiên, Nomura Holdings, tập đoàn tài chính lớn nhất Nhật Bản đã nhiều lần bày tỏ sự quan tâm và chuẩn bị để phát triển các quỹ ETF tiền mã hóa, dựa trên năng lực quản lý tài sản khổng lồ và mạng lưới phân phối rộng khắp.

Thứ hai là SBI Holdings, đây là tập đoàn tích cực và tiến bộ nhất trong không gian tiền mã hóa tại Nhật. Không chỉ chờ đợi, SBI đã công bố kế hoạch cho một loạt sản phẩm ETF sáng tạo, bao gồm một quỹ ETF kép cung cấp tiếp xúc trực tiếp với cả Bitcoin (BTC) và Ripple (XRP), cũng như một sản phẩm kết hợp vàng và tiền mã hóa.

Tomoya Asakura, CEO của SBI Global Asset Management, thậm chí đã lên tiếng cho rằng thời hạn 2028 là “quá muộn” và kêu gọi chính phủ hành động sớm hơn để không bị tụt lại phía sau các đối thủ Mỹ hay Trung Đông.

Các sản phẩm này, sau khi được FSA thông qua, sẽ cần được Sàn Giao dịch Chứng khoán Tokyo (TSE) phê duyệt niêm yết trước khi chính thức đến tay nhà đầu tư. Sự tham gia của những gã khổng lồ này không chỉ mang lại uy tín mà còn đảm bảo cơ sở hạ tầng, dịch vụ khách hàng và đặc biệt là các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư mạnh mẽ hơn, biến một kênh đầu tư vốn bị coi là mạo hiểm trở nên an toàn và có trật tự hơn.

Phân tích tác động: “Khi mua Bitcoin dễ như mua cổ phiếu”

Việc ra mắt ETF tiền mã hóa được kỳ vọng sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện thị trường, đặc biệt đối với nhà đầu tư cá nhân.

Với đại chúng Nhật Bản, rào cản lớn nhất để sở hữu tiền mã hóa không phải là vốn, mà là sự phức tạp về kỹ thuật và rủi ro bảo mật. Việc phải tự tạo ví, quản lý khóa riêng tư và đối mặt với nguy cơ bị hack hoặc mất tài sản vĩnh viễn đã ngăn cản đa số người dân, những người chỉ quen với kênh đầu tư truyền thống an toàn. ETF sẽ phá bỏ rào cản đó.

Nhà đầu tư giờ đây có thể mở ứng dụng chứng khoán quen thuộc, nhập mã giao dịch và đặt lệnh mua một phần của quỹ ETF Bitcoin y như cách họ mua cổ phiếu Sony hay Toyota. Họ không cần trực tiếp nắm giữ Bitcoin, không lo mất ví, và tài sản của họ được quản lý bởi các định chế tài chính được giám sát chặt chẽ.

Với thị trường tài chính Nhật Bản, đây là cơ hội để giữ chân dòng vốn trong nước. Các ước tính trong ngành cho thấy quy mô thị trường ETF tiền mã hóa tại Nhật có thể đạt 1,000 tỷ Yên, khoảng 6.4 tỷ USD, trong trung và dài hạn.

Con số này tuy còn khiêm tốn so với tổng tài sản quản lý (AUM) khoảng 150 tỷ USD của các ETF Bitcoin tại Mỹ, nhưng đánh dấu một bước khởi đầu quan trọng, tạo ra một kênh đầu tư mới lành mạnh, minh bạch và hiệu quả cho cả nhà đầu tư và nhà nước trong việc quản lý thuế.

Nhìn ra thế giới: Nhật Bản trong cuộc đua toàn cầu

Quyết định của Nhật Bản phải được đặt trong bối cảnh làn sóng chấp nhận ETF tiền mã hóa đang lan rộng khắp toàn cầu.

Mỹ dẫn đầu với việc phê duyệt ETF Bitcoin giao ngay vào tháng 1/2024. Tính đến nay, các quỹ này đã thu hút được tổng tài sản ròng khoảng 120-150 tỷ USD, một minh chứng hùng hồn cho sự thèm khát của dòng tiền thể chế. Các quỹ hưu trí và quỹ của các trường đại học danh tiếng như Harvard đã bắt đầu phân bổ một phần danh mục vào Bitcoin thông qua ETF.

Hong Kong cũng nhanh chóng bước vào cuộc đua trong cùng năm 2024, củng cố vị thế của mình như một trung tâm tài chính số của châu Á.

Việc Nhật Bản chọn mốc 2028, chậm hơn so với một số dự báo trước đó về năm 2026-2027, cho thấy sự ưu tiên tính ổn định và toàn diện trong cách tiếp cận. Họ không chỉ muốn mở cửa cho ETF, mà muốn xây dựng một hệ sinh thái bền vững với khung pháp lý và thuế khóa đồng bộ.

Didier Lavallée, CEO của Tetra Digital Group, nhận định động thái này của FSA “đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc chấp nhận tài sản số vào xu hướng chủ đạo”, mở đường cho nhà đầu tư đại chúng tiếp cận thông qua các công cụ đầu tư được quản lý chặt chẽ.

Đón đầu dòng chảy nghìn tỷ

Dù còn gần ba năm nữa mới đến thời điểm dự kiến, thông tin này đã gửi đi một tín hiệu vô cùng rõ ràng: Tiền mã hóa đã chính thức được chào đón vào “hội bàn tròn” của giới tài chính thượng lưu tại Nhật Bản. Đối với một quốc gia nổi tiếng về sự thận trọng và tuân thủ quy trình như Nhật, đây là một bước đi mang tính biểu tượng mạnh mẽ.

Lộ trình đến năm 2028 sẽ là khoảng thời gian các nhà quản lý hoàn thiện khung pháp lý, các tổ chức tài chính như Nomura và SBI chuẩn bị sản phẩm kỹ lưỡng, và quan trọng nhất là thị trường được định hình và giáo dục một cách bài bản. Bộ trưởng Satsuki Katayama đã gọi năm 2026 là “năm số”, cho thấy sự ủng hộ cấp cao đối với việc tích hợp dịch vụ giao dịch tiền mã hóa vào các sàn giao dịch được quản lý.

Khi cánh cửa mở ra, Nhật Bản sẽ không chỉ giữ chân được dòng vốn trong nước mà còn có cơ hội trở thành một trung tâm tài chính số quan trọng của châu Á, cạnh tranh trực tiếp với Hong Kong và Singapore. Cuộc cách mạng tiếp cận đầu tư sắp diễn ra, nơi mà tài sản kỹ thuật số trở nên phổ biến và an toàn như cổ phiếu truyền thống, hứa hẹn sẽ viết tiếp chương mới cho thị trường tài chính của xứ sở hoa anh đào.