Quân đội Mỹ tấn công mục tiêu Iran, giá dầu tăng vọt

Trưa ngày 1/9, quân đội Mỹ tiến hành tấn công các mục tiêu thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), khiến giá dầu lập tức tăng mạnh và làm dấy lên trở lại lo ngại về lạm phát. Đà tăng của giá dầu đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài đi lên, qua đó gây áp lực lên định giá chứng khoán Mỹ. Trong khi đó, vàng và Bitcoin đồng loạt suy yếu khi lợi suất thực tăng cao. Căng thẳng Mỹ – Iran leo thang khiến cả ba chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ giảm phiên thứ ba liên tiếp, trong đó Nasdaq mất 1%.

Giá dầu thô WTI kỳ hạn chốt phiên tăng 5,2%, lên 90,22 USD/thùng, mức đóng cửa cao nhất kể từ ngày 23/7; dầu Brent tăng 4,6%, lên 94,65 USD/thùng. Thị trường sản phẩm dầu tinh chế thậm chí phản ứng mạnh hơn cả dầu thô. Chênh lệch giữa giá dầu sưởi kỳ hạn của Mỹ và dầu thô đã vượt 106 USD/thùng, thiết lập mức cao kỷ lục, trong khi giá dầu diesel bán lẻ tiến sát 5,63 USD/gallon. Xuất khẩu các sản phẩm dầu tinh chế trên toàn cầu giảm 6 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức giảm 25%, trong đó khu vực Vịnh Ba Tư và Nga chiếm tới 75% tổng mức sụt giảm.

Cổ phiếu năng lượng là nhóm hiếm hoi tăng điểm, trong khi cổ phiếu vận tải giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 5. ETF ngành năng lượng tăng 1,27%, với các tập đoàn dầu khí lớn như ExxonMobil và Chevron đồng loạt đi lên. Chỉ số Dow Jones Transportation Average giảm 2,51%, đóng cửa ở mức thấp nhất kể từ tháng 5. Chênh lệch crack spread của dầu diesel tăng lên mức kỷ lục đã trực tiếp đẩy chi phí vận tải hàng hóa lên cao.

Khi lợi suất tăng, những tài sản có duration dài thường chịu áp lực đầu tiên, và nhóm cổ phiếu AI cùng phần mềm đứng đầu danh sách này. ETF bán dẫn giảm 2,05%, xuống mức thấp nhất trong một tháng, trong khi ETF phần mềm mất 3,46%. Chỉ số Goldman Sachs U.S. Broad AI Index giảm 1,92%. Các doanh nghiệp như Oracle và Dell chịu áp lực lớn hơn do chi tiêu vốn cao trong khi dòng tiền tự do ở mức âm. Trái ngược xu hướng chung, cổ phiếu Apple tăng 2,61% trong ngày đầu tiên sau khi thay đổi lãnh đạo, trong khi Amazon giảm điểm sau khi Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) phối hợp cùng 22 bang khởi kiện công ty.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm lần đầu tiên vượt 3% trong vòng 30 năm. Lợi suất trái phiếu dài hạn của Đức, Pháp và Anh cũng đồng loạt lên mức cao nhất trong nhiều năm. Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,792%, cao nhất kể từ tháng 1/2025; lợi suất kỳ hạn 30 năm có thời điểm chạm 5,286% trong phiên, mức cao nhất kể từ tháng 6/2007. Thị trường quyền chọn đã bắt đầu định vị cho kịch bản lợi suất tiếp tục đi lên. Chỉ số sản xuất ISM tháng 8 thấp hơn đôi chút so với kỳ vọng, nhưng chỉ số giá phải trả vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy áp lực chi phí chưa hạ nhiệt.

Chỉ số Dollar Index (DXY) tăng 0,27%, lên 99,63 điểm. Giá vàng giảm 2,71%, xuống 4.328,49 USD/ounce và rơi trở lại dưới ngưỡng 4.400 USD. Lợi suất thực trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 2,4320%, làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ các tài sản không sinh lãi. Bitcoin giảm 1,48%.

Cuộc tấn công của quân đội Mỹ nhằm vào các mục tiêu Iran đã làm gia tăng trở lại phần bù rủi ro địa chính trị. Phản ứng mạnh của giá dầu và thị trường sản phẩm dầu tinh chế đã đẩy kỳ vọng lạm phát và lợi suất dài hạn lên cao, từ đó gây áp lực lên định giá chứng khoán Mỹ. Sự phân hóa giữa các nhóm ngành ngày càng rõ nét, với cổ phiếu năng lượng hưởng lợi trong khi nhóm vận tải và công nghệ chịu sức ép.

Làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ trên toàn cầu cùng với kỳ vọng về khả năng tăng lãi suất gia tăng cho thấy áp lực kép từ tài khóa và lạm phát vẫn đang chi phối quá trình định giá tài sản. Trong ngắn hạn, diễn biến tiếp theo trong quan hệ Mỹ – Iran và xu hướng giá dầu sẽ tiếp tục ảnh hưởng mạnh đến tâm lý thị trường. Về trung và dài hạn, sự cân bằng giữa tình trạng thiếu hụt sản phẩm dầu tinh chế, chi phí tài trợ nợ và lộ trình chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn là nguồn bất định then chốt. Nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý cơ chế truyền dẫn kép từ căng thẳng địa chính trị sang lạm phát và định giá tài sản.

Cảnh báo rủi ro: Các quan điểm, phân tích, nghiên cứu, mức giá và những thông tin khác nêu trên chỉ nhằm mục đích bình luận chung về thị trường và không đại diện cho quan điểm của nền tảng. Mọi cá nhân tham khảo thông tin cần tự chịu trách nhiệm đối với các rủi ro phát sinh và nên thận trọng khi thực hiện giao dịch.