Xung đột Mỹ-Iran leo thang: Giá dầu WTI vượt 90 USD, lợi suất trái phiếu tăng vọt

Tổng quan thị trường

Quân đội Mỹ bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu bên trong lãnh thổ Iran, trong khi hai tàu chở dầu bị tấn công tại eo biển Hormuz, khiến giá dầu thô tăng vọt chỉ trong một phiên. Dầu WTI tăng 5,20%, lên 90,22 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng 4,60%, lên 94,65 USD/thùng.

Cú sốc năng lượng đẩy kỳ vọng lạm phát tăng mạnh, kéo theo làn sóng bán tháo trên thị trường trái phiếu toàn cầu. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,796%, mức cao nhất trong gần 20 tháng. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn chuẩn lần đầu tiên vượt 3% kể từ năm 1996, trong khi xác suất thị trường định giá Fed sẽ tăng lãi suất tăng vọt lên 68%.

Ba chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ đồng loạt giảm phiên thứ ba liên tiếp. S&P 500 giảm 0,71% xuống 7.631,47 điểm; Nasdaq giảm 1,03% xuống 26.099,77 điểm; Dow Jones giảm 0,79% xuống 52.766,88 điểm. Chỉ số biến động VIX tăng 9,5% lên 16,34 điểm.

Đáng chú ý, dòng tiền trú ẩn không chảy vào kim loại quý. Giá vàng giảm 1,88% xuống 4.348 USD, bạc giảm 2,42% xuống 64,62 USD, trong khi Bitcoin mất mốc 78.000 USD.

Trên thị trường ngoại hối, đồng yên Nhật một lần nữa suy yếu qua ngưỡng 160 yên/USD. Trong khi đó, PMI sản xuất tháng 8 của Trung Quốc tăng lên 51,5 điểm, mức cao nhất trong hai tháng.

Triển vọng và tâm điểm thị trường● Định giá lại phần bù rủi ro tại eo biển Hormuz

Phần bù địa chính trị đối với nguồn cung dầu thô đã chuyển từ một rủi ro mang tính kỳ vọng thành tác động thực tế trên thị trường.

Crack spread của dầu diesel tại Mỹ đã vượt 100 USD, cho thấy tình trạng căng thẳng trên thị trường sản phẩm dầu tinh chế thậm chí còn nghiêm trọng hơn so với thị trường dầu thô.

Nếu Iran tiến hành các biện pháp trả đũa thực chất, phí bảo hiểm hàng hải và cước vận tải nhiều khả năng sẽ trở thành mắt xích tiếp theo trong chuỗi truyền dẫn tác động. Ngược lại, nếu xung đột nhanh chóng hạ nhiệt, mức tăng gần 6% chỉ trong một phiên của giá dầu hiện tại cũng có thể nhanh chóng bị thu hẹp.

Tác động vòng hai của giá năng lượng đối với kỳ vọng lạm phát sẽ là biến số then chốt chi phối thị trường trái phiếu và kỳ vọng chính sách của Fed trong tuần này.

● Thị trường trái phiếu chuyển từ định giá cắt giảm sang tăng lãi suất

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang tiến sát 5%, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn chuẩn lần đầu tiên vượt 3% trong khoảng ba thập kỷ.

Việc lợi suất dài hạn đồng loạt tăng trên phạm vi toàn cầu không chỉ phản ánh kỳ vọng lạm phát gia tăng, mà còn cho thấy thị trường đang định giá lại phần bù kỳ hạn (term premium).

Xác suất Fed tăng lãi suất được thị trường định giá lên tới 68%, cho thấy giới đầu tư về cơ bản đã từ bỏ kịch bản nới lỏng tiền tệ trong phần còn lại của năm.

CPI tháng 8 của Mỹ, dự kiến công bố ngày 11/9, sẽ quyết định liệu kỳ vọng này được củng cố hay đảo ngược. Trước thời điểm đó, áp lực định giá đối với các tài sản rủi ro nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao.

● Rủi ro cực đoan từ việc đóng vị thế carry trade bằng đồng yên

Đồng yên Nhật lần thứ hai suy yếu qua mốc 160 yên/USD, nhưng bối cảnh lần này khác đáng kể so với tháng 7.

Xác suất Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tăng lãi suất trong tháng 9 đang tiến sát 100%, trong khi phía Mỹ cũng đã công khai thể hiện quan điểm ủng hộ đồng yên mạnh hơn.

Sự phân kỳ giữa định hướng chính sách và diễn biến thị trường cho thấy rủi ro đóng các vị thế carry trade sử dụng đồng yên đang tích tụ.

Mục tiêu 142–146 yên/USD do JPMorgan đưa ra tương ứng với mức biến động tỷ giá khoảng 10%. Nếu kịch bản này xảy ra, quá trình đảo chiều carry trade có thể tạo ra tác động đáng kể đối với thanh khoản tài chính toàn cầu.

● Chi tiêu vốn cho năng lực tính toán AI tiếp tục được đẩy mạnh

Nvidia đã đầu tư 3,5 tỷ USD để mua trái phiếu chuyển đổi của MediaTek, tương đương khoảng 90% tổng giá trị phát hành. Đồng thời, thông qua việc nắm giữ các hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu, Nvidia cũng cung cấp một hình thức hỗ trợ tín dụng cho Anthropic.

Điều này cho thấy mối liên kết trong chuỗi cung ứng AI đang chuyển từ quan hệ cung ứng đơn thuần sang liên kết trực tiếp ở cấp độ cấu trúc vốn.

Thỏa thuận năng lực tính toán trị giá 35 tỷ USD giữa Anthropic và Lambda, cùng với việc Dell nâng dự báo doanh thu cả năm từ 167 tỷ USD lên 192 tỷ USD, đều cho thấy chu kỳ mở rộng chi tiêu vốn cho AI vẫn đang tiếp diễn.

Tuy nhiên, trong môi trường lãi suất đi lên, những câu chuyện tăng trưởng dựa trên chi tiêu vốn dài hạn và dòng tiền ở tương lai xa sẽ phải đối mặt với phép thử khắt khe hơn về định giá và tỷ lệ chiết khấu.