Đồng Yên Nhật bất ngờ mạnh lên sau chiến thắng áp đảo của Thủ tướng Sanae Takaichi

Trong phiên giao dịch sáng ngày 9 tháng 2 năm 2026 tại châu Á, thị trường ngoại hối chứng kiến một diễn biến trái chiều đầy kịch tính. Đồng Yên Nhật (JPY), sau một chuỗi sáu ngày giảm giá liên tiếp, đột ngột đảo chiều tăng mạnh lên đến 0.7% so với đồng đô la Mỹ, trước khi thu hẹp một phần đà tăng. Cặp tỷ giá USD/JPY cuối cùng giao dịch quanh mức 156.76 - 156.87, ghi nhận mức tăng khoảng 0.2% - 0.3% cho đồng Yên.

Sự đảo chiều mạnh mẽ này diễn ra ngay sau thông tin liên minh cầm quyền của Thủ tướng Sanae Takaichi giành được một chiến thắng áp đảo lịch sử trong cuộc bầu cử Hạ viện tổ chức một ngày trước đó.

Một chiến thắng chính trị tạo địa chấn

Kết quả bầu cử ngày 8 tháng 2 năm 2026 đã xác lập một kỷ nguyên chính trị mới tại Nhật Bản. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) do bà Takaichi lãnh đạo dự kiến giành được 328 trên tổng số 465 ghế tại Hạ viện. Khi kết hợp với đảng đối tác là Đảng Đổi mới Nhật Bản (Ishin), liên minh cầm quyền nắm giữ một siêu đa số hai phần ba, trao cho bà Takaichi quyền lực đặc biệt để vượt qua mọi sự phản đối từ Thượng viện - nơi bà không kiểm soát hoàn toàn.

Theo nhận định của ông Shoki Omori, Chiến lược gia trưởng về lãi suất và Ngoại hối tại Mizuho Securities Tokyo, chiến thắng này đã “loại bỏ hoàn toàn bất ổn chính trị và tăng cường hiệu quả điều hành chính sách”. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng trọng tâm thị trường giờ đây sẽ chuyển hẳn sang việc chính sách tài khóa sẽ được thiết kế và truyền thông như thế nào. “Rủi ro từ việc mở rộng tài khóa về cơ bản đã được định giá phần lớn trước bầu cử. Câu hỏi then chốt hiện nay là liệu những rủi ro đó sẽ được củng cố hay sẽ dần tan biến”, ông Omori nhấn mạnh.

Đồng Yên tăng giá trái ngược: Tín hiệu can thiệp mạnh hơn kỳ vọng kích thích

Phản ứng ban đầu của thị trường trước kết quả bầu cử là một minh họa sinh động về sự giằng co giữa các lực lượng đối nghịch. Theo lẽ thường, một chính phủ mạnh với tầm nhìn kích thích tài khóa rõ ràng sẽ khiến đồng nội tệ suy yếu do lo ngại về thâm hụt ngân sách và nợ công gia tăng. Kịch bản “Takaichi trade” mà nhiều nhà đầu tư dự đoán cũng đi theo hướng này, tuy nhiên, thực tế diễn ra hoàn toàn ngược lại.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự đảo chiều bất ngờ của đồng Yên đến từ những tín hiệu cảnh báo mạnh mẽ và trực tiếp từ chính phủ Nhật Bản. Chỉ vài giờ sau khi kết quả bầu cử được công bố, ông Atsushi Mimura, quan chức phụ trách tiền tệ cao cấp của Nhật Bản, đã lên tiếng tuyên bố chính phủ đang “theo dõi sát sao các diễn biến tiền tệ với mức độ khẩn cấp cao”. Thông điệp này được thị trường hiểu là một lời nhắc nhở rõ ràng về khả năng can thiệp trực tiếp để hỗ trợ đồng Yên nếu biến động trở nên quá mức.

Ông Sim Moh Siong, Chiến lược gia tiền tệ tại Bank of Singapore, phân tích: “Dù đồng Yên có thể gặp khó khăn trong việc duy trì đà tăng dài hạn, song ít nhất trong ngắn hạn, nỗi lo can thiệp đang kìm hãm đà tăng của cặp USD/JPY”. Đồng Yên không chỉ mạnh lên so với đồng đô la Mỹ mà còn phục hồi trước nhiều đồng tiền chủ chốt khác, dù trước đó đã chạm mức yếu kỷ lục so với Franc Thụy Sĩ và gần mức thấp nhất lịch sử so với đồng Euro.

Hai viễn cảnh đối lập và cái bóng dài của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ)

Chiến thắng áp đảo của bà Takaichi thực chất đã mở ra hai kịch bản chính sách trái ngược nhau, và thị trường đang nhanh chóng định giá lại sự cân bằng giữa chúng.

Kịch bản thứ nhất, vốn đã được định giá phần nào, là việc chính phủ mới sẽ đẩy mạnh chương trình kích thích tài khóa thông qua các biện pháp như cắt giảm thuế và tăng chi tiêu xã hội.

Tuy nhiên, đội ngũ nghiên cứu Toàn cầu về Kinh tế và Thị trường của Commonwealth Bank of Australia (CBA) đưa ra một quan điểm thú vị. Họ cho rằng với đa số ghế áp đảo, bà Takaichi không còn phải cạnh tranh với các đảng khác trong việc đưa ra những lời hứa chi tiêu lớn. Điều này tạo ra một kịch bản thay thế đầy hấp dẫn: “Thủ tướng có thể chọn cách 'không chơi trò đùa nguy hiểm' với thị trường tài chính bằng việc cắt giảm kích thích ngân sách”. Đây là kịch bản chưa được thị trường định giá đầy đủ, và nếu xảy ra, “đồng Yên sẽ tăng giá mạnh hơn và lợi suất trái phiếu chính phủ giảm xuống”.

Song song đó, kịch bản về phía chính sách tiền tệ cũng đang thay đổi. Các nhà kinh tế từ BNP Paribas dự báo rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ phải tăng lãi suất với tốc độ nhanh hơn so với những gì thị trường kỳ vọng trước đây. Lý do là chính sách tài khóa mở rộng của bà Takaichi có nguy cơ làm bùng phát thêm lạm phát.

BNP Paribas kỳ vọng BOJ sẽ nâng lãi suất vào tháng 4 năm 2026 và tiếp tục chu kỳ thắt chặt cứ mỗi 4 đến 5 tháng cho đến khi lãi suất chính sách đạt mức 2%. Quan trọng hơn, họ nhấn mạnh: “Tùy thuộc vào diễn biến tỷ giá trong tương lai, khả năng lần tăng lãi suất tiếp theo được chuyển lên sớm vào tháng 3 là không thể loại trừ”. Viễn cảnh này cung cấp một lực đẩy mạnh mẽ khác cho đồng Yên trong trung hạn.

Bối cảnh toàn cầu và triển vọng cho nhà đầu tư

Trong khi câu chuyện đồng Yên thu hút sự chú ý, thị trường tiền tệ toàn cầu cũng có những diễn biến đáng chú ý. Chỉ số Dollar Index (DXY) đo lường sức mạnh đồng USD so với một rổ tiền tệ chủ chốt hầu như đi ngang ở mức 97.629. Tuần này sẽ chứng kiến hàng loạt dữ liệu quan trọng từ Mỹ, bao gồm doanh số bán lẻ, lạm phát và báo cáo việc làm bị trì hoãn.

Thị trường cũng đang tăng dần kỳ vọng vào việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nới lỏng chính sách vào cuối năm nay. Công cụ FedWatch của CME Group cho thấy thị trường định giá xác suất 19.9% Fed sẽ cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản tại cuộc họp vào ngày 18 tháng 3, tăng nhẹ so với mức 18.4% vào cuối tuần trước.

Đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là những người mới tham gia thị trường ngoại hối, diễn biến hiện tại tại Nhật Bản là một bài học quan trọng về sự phức tạp của việc giao dịch dựa trên sự kiện chính trị.

Chiến thắng bầu cử rõ ràng không phải lúc nào cũng dẫn đến phản ứng thị trường một chiều như kỳ vọng ban đầu. Thay vào đó, sự tương tác giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và nguy cơ can thiệp của chính phủ mới là yếu tố then chốt định hình xu hướng tiền tệ.

Trong những tuần tới, mọi ánh mắt sẽ đổ dồn vào cách thức chính phủ của bà Takaichi cân bằng giữa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và duy trì sự ổn định tài chính, cũng như việc BOJ sẽ phản ứng ra sao trước một môi trường chính sách mới đầy thách thức này.