Vàng giảm 9%, Bạc lao dốc 12%, hàng nghìn tỷ USD bốc hơi vì Microsoft

Ngày 29 tháng 1 năm 2026 sẽ được ghi nhớ như một trong những ngày biến động mãnh liệt nhất của thị trường tài chính toàn cầu trong nhiều năm trở lại đây.

Trong một diễn biến hiếm có, các tài sản trú ẩn truyền thống là vàng và bạc đã cùng với các chỉ số chứng khoán chủ chốt của Mỹ đồng loạt rơi tự do, xóa sổ hàng nghìn tỷ USD giá trị chỉ trong thời gian ngắn trước khi có sự phục hồi một phần đáng kể.

Nguyên nhân trực tiếp gây ra cơn địa chấn này xuất phát từ một điểm nóng: báo cáo tài chính đáng thất vọng của gã khổng lồ công nghệ Microsoft.

Theo các dữ liệu được tổng hợp bởi WikiFX, thị trường đã chứng kiến một đợt bán tháo diện rộng, dữ dội và có tốc độ nhanh hiếm thấy.

Vàng giao ngay, sau khi chạm đỉnh kỷ lục mới ở mức 5.602,22 USD/ounce, đã bất ngờ lao dốc tới 9,1%, xuống mức thấp nhất phiên là 5.109,62 USD/ounce. Mức giảm này tương đương với việc xóa sổ khoảng 3 nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa toàn cầu của kim loại này và là một trong những phiên biến động mạnh nhất trong ba tháng qua.

Dù sau đó đã phục hồi lên mức 5.333 USD/ounce và ổn định quanh 5.315 USD/ounce, vàng vẫn ghi nhận mức giảm khoảng 1,83% trong ngày.

Còn bạc, vốn đang trong cơn sốt nóng, đã có màn trình diễn thậm chí còn thê thảm hơn. Từ đỉnh kỷ lục 121,67 USD/ounce, giá bạc đã giảm tới 12,24%, xuống 108,84 USD/ounce, và có thời điểm chạm đáy 106,62 USD/ounce. Cú lao dốc chớp nhoáng này đã thổi bay khoảng 760 tỷ USD giá trị.

Sự sụt giảm của hai kim loại quý, vốn thường được xem là nơi trú ẩn an toàn khi thị trường chứng khoán biến động, lại xảy ra đồng thời với một vụ bán tháo lớn trên phố Wall, điều này đã phơi bày một thực trạng phức tạp và đáng lo ngại hơn nhiều.

Ngòi nổ cho toàn bộ chuỗi sự kiện chính là báo cáo thu nhập của Microsoft, công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới. Báo cáo tiết lộ hai thông tin gây sốc cho giới đầu tư.

Thứ nhất, công ty đang chi tiêu cho các trung tâm dữ liệu AI vượt xa mọi dự kiến, với mức vốn đầu tư lên tới 37,5 tỷ USD, tăng gần 66% so với cùng kỳ năm trước. Thứ hai, và quan trọng hơn, tốc độ tăng trưởng doanh thu từ dịch vụ điện toán đám mây - động lực chính của công ty trong thời gian qua, lại có dấu hiệu chậm lại.

Thị trường ngay lập tức giải mã thông điệp này như một cảnh báo nghiêm trọng: các khoản đầu tư khổng lồ vào AI có thể không được chuyển hóa thành tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận nhanh chóng như kỳ vọng.

Nếu ngay cả Microsoft, biểu tượng của làn sóng AI, cũng gặp khó khăn trong việc biến chi tiêu vốn thành lợi nhuận, thì triển vọng cho toàn bộ ngành công nghệ trong năm 2026 sẽ bị đặt dấu hỏi lớn.

Phản ứng tức thì là cổ phiếu MSFT lao dốc khoảng 11%, xóa sổ gần 400 tỷ USD vốn hóa thị trường chỉ trong một phiên, đây là một trong những mức giảm lớn nhất trong lịch sử công ty.

Với vị thế là một trong những cổ phiếu có trọng số lớn nhất trong chỉ số S&P 500 và Nasdaq, sự sụp đổ của Microsoft đã kéo theo cả thị trường. Chỉ số Nasdaq Composite giảm 2,5%, trong khi S&P 500 mất 1,23%.

Tính tổng thể, khoảng 780 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán Mỹ đã bốc hơi chỉ trong vòng một giờ đồng hồ. Đây là một phản ứng dây chuyền điển hình khi một trụ cột thị trường phát ra tín hiệu yếu kém, khiến nhà đầu tư hoảng loạn và đồng loạt tìm cách thoát hàng.

Tuy nhiên, điều khiến các chuyên gia lo ngại hơn cả là việc thị trường kim loại quý không những không đón dòng tiền tìm nơi trú ẩn từ chứng khoán, mà còn bị bán tháo mạnh hơn. Hiện tượng trái chiều truyền thống này bắt nguồn từ thực tế rằng chính thị trường vàng và bạc đã trở nên quá nóng và chứa đầy đòn bẩy đầu cơ.

Bạc là minh chứng rõ ràng nhất: chỉ trong tháng 1/2026, giá bạc đã tăng vọt 65%, và tính riêng năm 2025, mức tăng lên tới 145%. Nhiều nhà phân tích mô tả động thái này mang đặc tính “bong bóng”, với giá bị đẩy cao hơn tới 30% so với giá trị hợp lý ước tính.

Khi cơn hoảng loạn bắt đầu từ thị trường chứng khoán do lo ngại về hiệu quả chi tiêu AI, nhiều nhà đầu tư buộc phải bán tháo các tài sản có thanh khoản cao khác, bao gồm cả kim loại quý, để huy động tiền mặt nhanh chóng, đây được gọi là hiện tượng deleveraging.

Tốc độ bán quá nhanh và quy mô lớn đã làm lộ ra sự mỏng manh của thị trường, khiến giá cả sụp đổ một cách dễ dàng. Tỷ lệ vàng/bạc giảm xuống dưới 50, mức thấp nhất kể từ tháng 8/2011, cũng cho thấy bạc đã bị định giá quá cao so với vàng.

Ngay cả quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust cũng ghi nhận mô hình giảm mạnh tương tự.

Bối cảnh rộng hơn cho thấy một sự chuyển dịch tâm lý mạnh mẽ sang trạng thái “né tránh rủi ro”. Chỉ vài ngày trước đó, thị trường còn ngập tràn sự hưng phấn về tiềm năng AI và đà tăng của hàng hóa.

Tuy nhiên, báo cáo của Microsoft như một gáo nước lạnh, khiến nhà đầu tư đột ngột đánh giá lại mức độ rủi ro của các tài sản phụ thuộc vào tăng trưởng. Căng thẳng địa chính trị gia tăng xung quanh Iran cũng được nhắc đến như một yếu tố phụ làm trầm trọng thêm sự bất ổn và khiến giới đầu tư càng thêm dè dặt.

Nhìn về phía trước, diễn biến này khiến viễn cảnh năm 2026 trở nên “chông chênh” hơn so với những dự báo lạc quan ban đầu. Thị trường đã định giá dựa trên giả định rằng các công ty công nghệ sẽ thực thi chiến lược AI một cách hoàn hảo, nhưng bây giờ, bằng chứng cho thấy việc thực thi đó khó khăn hơn nhiều.

Điều này có thể dẫn đến hai kịch bản: hoặc các định giá phải được nén lại thông qua việc giá cổ phiếu giảm tương ứng với thu nhập, hoặc các doanh nghiệp phải đạt được tốc độ tăng trưởng cao hơn nữa. Cả hai kịch bản đều không dễ chịu đối với những nhà đầu tư đã tham gia vào đà tăng trước đó.

Đối với kim loại quý, dù chịu cú sốc mạnh, vàng vẫn trên đà hướng tới tháng tăng trưởng mạnh nhất kể từ những năm 1980, với mức tăng hơn 23-24% từ đầu năm 2026. Nhu cầu đầu tư vàng toàn cầu vẫn mạnh mẽ, và các tổ chức như UBS thậm chí đã nâng dự báo giá vàng lên 6.200 USD/ounce cho các quý tới.

Tuy nhiên, sự kiện ngày 29/1 là một hồi chuông cảnh tỉnh rõ ràng về sự tích tụ đòn bẩy và đầu cơ. Nó cảnh báo rằng những đợt điều chỉnh đau đớn hơn có thể sẽ còn xảy ra nếu tâm lý thị trường tiếp tục xấu đi.

Phiên giao dịch ngày 29/1/2026, với tất cả những biến động dữ dội và con số thiệt hại khổng lồ, đã phơi bày những mối liên kết phức tạp và dễ tổn thương trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Nó cho thấy trong một thế giới mà dòng tiền di chuyển với tốc độ ánh sáng, sự sụp đổ của một trụ cột có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền trên nhiều lớp tài sản khác nhau, ngay cả những tài sản được cho là an toàn nhất.

Đây không chỉ là câu chuyện về một báo cáo tài chính tồi, mà là một bài học về sự mong manh của thị trường khi đứng trước ngã rẽ quan trọng giữa kỳ vọng về công nghệ và thực tế về khả năng sinh lời.