Fed 'cầm chân' lãi suất: Không chỉ vì số liệu kinh tế, mà còn cho một cuộc chiến lớn hơn

Rạng sáng ngày 29/01/2026 theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã đưa ra quyết định được thị trường dự đoán từ trước: giữ nguyên lãi suất quỹ liên bang trong phạm vi mục tiêu 3.5% - 3.75%.

Đây là lần đầu tiên Fed tạm dừng sau chuỗi ba lần cắt giảm liên tiếp vào cuối năm 2025, đánh dấu một bước ngoặt thận trọng. Tuy nhiên, đằng sau sự “cầm chân” có chủ đích này không chỉ là câu chuyện về các chỉ số kinh tế đang cải thiện, mà còn là một tuyên ngôn ngầm về sự độc lập của thể chế này, đang bị thử thách bởi những áp lực chính trị chưa từng có tiền lệ.

Tuyên bố FOMC: Cán cân rủi ro đã cân bằng hơn với hai phiếu phản đối đáng chú ý

Tuyên bố chính thức sau cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) phản ánh một đánh giá tích cực và vững chắc hơn về nền kinh tế Mỹ.

Cụm từ mô tả hoạt động kinh tế đã được nâng cấp từ “mở rộng ở mức độ vừa phải” (expanding at a moderate pace) lên “mở rộng ở mức độ vững chắc” (expanding at a solid pace).

Sự thay đổi ngôn ngữ tinh tế này cho thấy Fed nhìn nhận động lực tăng trưởng nội tại mạnh mẽ hơn so với trước đây.

Về thị trường lao động, FOMC ghi nhận mức tăng trưởng việc làm ở mức thấp, nhưng tỷ lệ thất nghiệp “đã cho thấy một số dấu hiệu ổn định”.

Điểm đáng chú ý là Ủy ban đã loại bỏ hoàn toàn cảnh báo về “rủi ro suy giảm việc làm đã tăng lên trong những tháng gần đây” từ tuyên bố trước đó. Điều này chỉ ra rằng mối lo ngại về một đợt suy yếu đột ngột của thị trường lao động đã giảm bớt đáng kể.

Thay vào đó, tuyên bố nhấn mạnh sự chú ý đến rủi ro hai chiều của nhiệm vụ kép, cho thấy cán cân giữa nguy cơ lạm phát và rủi ro suy thoái đã trở nên cân bằng hơn.

Tuyên bố FOMC mới nhất được công bố rạng sáng ngày 29/01/2026

Quyết định giữ nguyên lãi suất được thông qua với tỷ lệ phiếu 10-2. Mười phiếu thuận bao gồm Chủ tịch Jerome Powell, Phó Chủ tịch John C. Williams và các Thống đốc khác như Michael S. Barr, Michelle W. Bowman, Lisa D. Cook.

Hai phiếu phản đối mang tính báo hiệu đến từ Thống đốc Christopher J. Waller và Stephen I. Miran. Cả hai đều ủng hộ một động thái nới lỏng ngay lập tức, muốn cắt giảm lãi suất thêm 0.25% tại cuộc họp này.

Sự bất đồng nội bộ này, dù không đủ để thay đổi kết quả, được thị trường diễn giải là một tín hiệu “diều hâu ôn hòa” (dovish tilt), phản ánh quan điểm muốn hỗ trợ tăng trưởng sớm hơn trong một bộ phận lãnh đạo Fed.

Jerome Powell: Vị thế vững chắc, sự căng thẳng chính trị và những thông điệp thận trọng

Tại cuộc họp báo quan trọng, Chủ tịch Jerome Powell đã củng cố thông điệp về một nền kinh tế Mỹ kiên cường. Ông khẳng định nền kinh tế đang bước vào năm 2026 trên một nền tảng vững chắc, với sự cải thiện rõ rệt trong triển vọng so với trước đây.

Lập trường chính sách hiện tại được đánh giá là “phù hợp”, và ông nhấn mạnh rằng Fed sẽ tiếp tục đưa ra quyết định “theo từng cuộc họp” dựa trên dữ liệu mới nhất.

Powell trực tiếp đề cập đến sự căng thẳng vẫn còn tồn tại giữa hai mục tiêu việc làm và lạm phát, dù đã giảm bớt. Ông cũng chỉ ra một sự ngắt kết nối đáng kể trong thời gian gần đây giữa tâm lý thị trường bi quan và các dữ liệu kinh tế thực tế vẫn khá mạnh mẽ.

Khi được hỏi về đợt tăng giá mạnh của vàng, Powell tỏ ra thận trọng, khuyên rằng không nên “rút ra quá nhiều thông điệp” từ biến động đó, ngụ ý rằng nó có thể không phản ánh trực tiếp kỳ vọng lạm phát thuần túy. Đặc biệt, ông tái khẳng định một thông điệp then chốt: tăng lãi suất không phải là kịch bản cơ bản của bất kỳ thành viên nào trong Ủy ban.

Tuy nhiên, phần phát biểu mang trọng lượng nhất của Powell lại không nằm ở số liệu kinh tế.

Trong bối cảnh ông đang bị Bộ Tư pháp điều tra hình sự và cuộc chiến pháp lý về quyền sa thải Thống đốc Lisa Cook đang ở Tòa án Tối cao, Powell đã dùng diễn đàn này để bảo vệ tuyệt đối sự độc lập của Fed. Ông khẳng định đó là “nền tảng của các nền dân chủ hiện đại” và một thể chế đã “phục vụ người dân Mỹ tốt”.

Những lời này được xem như một phản hồi kiên quyết trước những áp lực từ Nhà Trắng, biến cuộc họp báo thành một tuyên bố về chủ quyền chính sách tiền tệ.

Thị trường phản ứng êm đềm và lộ trình bấp bênh phía trước

Phản ứng thị trường tài chính ngay sau thông báo có thể được mô tả là hỗn hợp nhưng ôn hòa. Thị trường chứng khoán ban đầu có phản ứng tích cực nhẹ, đồng USD suy yếu chút ít trong khi vàng tiếp tục đà tăng, chạm mốc 5,585 USD/ounce.

Phản ứng này phù hợp với một kết quả “giữ lãi suất theo hướng ôn hòa” (dovish hold), nơi thông điệp từ Powell và hai phiếu phản đối đã làm dịu bớt bất kỳ sự thất vọng nào về việc không cắt giảm.

Giới phân tích từ các tổ chức lớn có cái nhìn tương đối thống nhất về lộ trình phía trước. Các chuyên gia tại ING nhận định Fed đang giữ lãi suất ở phần trên của phạm vi trung lập và kỳ vọng hai lần cắt giảm nữa trong năm 2026 để đưa chính sách về gần mức trung bình trung lập hơn.

Charles Schwab phân tích rằng những thay đổi ngôn ngữ tích cực trong tuyên bố mở đường cho việc cắt giảm trong tương lai, nhưng không tạo ra sự cấp bách ngay lập tức khi nền kinh tế vẫn đang tăng trưởng mạnh ở mức 3.5-4%.

Thị trường kỳ hạn hiện định giá khả năng cao rằng lần cắt giảm tiếp theo sẽ không diễn ra trước tháng 6/2026, và mọi hành động đều sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào các báo cáo về lạm phát PCE và thị trường lao động sắp tới.

Góc nhìn tổng hợp: Sự giao thoa giữa kinh tế vững vàng và chính trị bất ổn

Bức tranh toàn cảnh từ cuộc họp FOMC tháng 1/2026 cho thấy một nghịch lý rõ rệt. Về mặt kinh tế thuần túy, Fed có mọi lý do để tự tin tạm dừng: tăng trưởng vững chắc, thị trường lao động ổn định, và lạm phát dù còn cao nhưng áp lực từ một số thành phần then chốt đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Quyết định giữ lãi suất ở mức cao nhất của vùng trung lập (3.5-3.75%) là hợp lý và được dự báo trước.

Tuy nhiên, bầu không khí chính trị bao trùm lên thể chế này lại cực kỳ nặng nề. Từ cuộc điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Powell, vụ kiện tại Tối cao Pháp viện về tương lai của Thống đốc Cook, cho đến nhiệm kỳ sắp hết của Powell vào tháng 5, tất cả tạo thành một cuộc tấn công đa diện vào sự độc lập của Fed.

Trong bối cảnh đó, việc kiên quyết giữ vững lập trường chính sách dựa trên dữ liệu, bất chấp hai phiếu phản đối muốn nới lỏng sớm hơn và áp lực từ bên ngoài, là một thông điệp mạnh mẽ. Nó khẳng định rằng chính sách tiền tệ sẽ không bị chi phối bởi các chu kỳ bầu cử hay ý chí chính trị ngắn hạn.

Đối với nhà đầu tư, đặc biệt là trong thị trường forex, bài học rút ra là cần theo dõi song song hai mạch chuyện.

Một là mạch dữ liệu kinh tế vĩ mô sẽ quyết định lộ trình lãi suất thực tế. Hai là mạch chính trị - thể chế có thể tạo ra các cú sốc bất ngờ làm rung chuyển niềm tin vào đồng USD.

Quyết định “cầm chân” lần này của Fed, do đó, không đơn thuần là một nút tạm dừng kỹ thuật. Nó là một bước đi chiến lược, vừa để kiểm chứng sức bền của nền kinh tế, vừa để củng cố thành trì cuối cùng của một thể chế đang kiên cường bảo vệ quyền tự chủ của mình trong một cuộc chiến lớn hơn nhiều.