Alibaba đang bí mật IPO cho T-Head: Một cú hích 53 tỷ USD để thách thức Nvidia?

Trước cơn khát chip AI toàn cầu, Alibaba đang chuẩn bị cho một động thái táo bạo có thể thay đổi cuộc chơi: đưa đơn vị sản xuất chip T-Head ra công chúng. Động thái này nằm trong kế hoạch chi tiêu hơn 53 tỷ USD của CEO Eddie Wu cho hạ tầng và AI, thể hiện quyết tâm cạnh tranh từ chip đến nền tảng với các đại gia công nghệ Mỹ.

Tin tức này xuất hiện vào thời điểm quan trọng, khi ngành bán dẫn Trung Quốc chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có. Các đợt IPO của các công ty chip nội địa như Moore Threads đã thu hút sự quan tâm cực lớn, với mức định giá tăng gấp nhiều lần chỉ sau vài phiên giao dịch.

Trong bối cảnh đó, kế hoạch IPO của T-Head không chỉ là câu chuyện tài chính, mà còn là một phần trong cuộc đua công nghệ và địa chính trị đầy căng thẳng.

Lộ trình IPO

Theo các nguồn tin thân cận, Alibaba không vội vàng đưa T-Head lên sàn. Bước đi đầu tiên và khôn ngoan là tái cơ cấu đơn vị này thành một doanh nghiệp có sở hữu một phần bởi nhân viên.

Mô hình này nhằm mục đích gắn kết lợi ích của các kỹ sư và nhà nghiên cứu tài năng - tài sản quý giá nhất trong ngành bán dẫn - với sự thành công lâu dài của công ty. Chỉ sau khi hoàn tất quá trình tái cấu trúc nội bộ, tập đoàn mới “khám phá cơ hội chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO)”, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa được tiết lộ.

Phản ứng của thị trường là rất tích cực. Ngay khi thông tin này được đưa ra, cổ phiếu Alibaba tại Hồng Kông đã tăng mạnh 4.7% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa, cho thấy sự ủng hộ nhiệt thành của các nhà đầu tư đối với chiến lược mới này.

Sự quan tâm này là hoàn toàn có cơ sở, khi xét đến thành tích IPO “khủng” gần đây của các đối thủ cùng ngành. Chẳng hạn, IPO của Moore Threads đã được các nhà đầu tư đăng ký mua gấp 2,750 lần so với số cổ phiếu được chào bán, và giá cổ phiếu của một công ty bán dẫn nội địa khác thậm chí đã tăng tới 693% trong ngày đầu giao dịch.

Sức mạnh thực chiến

Khác với nhiều startup chip non trẻ, T-Head (tên gọi khác là Pingtouge) đã có một chặng đường phát triển và đặc biệt là những hợp đồng thực tế ấn tượng. Sản phẩm nổi bật của họ là chip PPU (Processor for AI Processing) đã trải qua bài kiểm tra hiệu năng thực tế tại trung tâm dữ liệu Sanjiangyuan của China Unicom ở tỉnh Thanh Hải.

Kết quả cho thấy, chip này có sức mạnh ngang bằng với GPU H20 của Nvidia – dòng chip được thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc để tuân thủ các hạn chế xuất khẩu của Mỹ.

Chi tiết kỹ thuật càng gây ấn tượng hơn: chip PPU sở hữu dung lượng bộ nhớ băng thông cao 96GB, băng thông chip-to-chip đạt 700 GB/s, trong khi mức tiêu thụ điện năng chỉ ở 400 watt - thấp hơn so với yêu cầu của H20. Chính nhờ những ưu thế này, T-Head đã giành được phần lớn nhất trong hợp đồng trị giá lớn với China Unicom.

Trong tổng số 22,832 card AI accelerators mà nhà mạng này đặt hàng từ bốn nhà cung cấp nội địa, riêng T-Head đã cung cấp 16,384 đơn vị, đóng góp công suất tính toán lên tới 1,945 petaflop.

Đây không chỉ là một hợp đồng thương mại, mà còn là sự công nhận chính thức từ truyền thông nhà nước Trung Quốc (CCTV) về năng lực thay thế chip nhập khẩu của ngành bán dẫn nội địa.

Cuộc chạy đua tự chủ trong “cuộc chiến chip”

Kế hoạch IPO của T-Head không thể tách rời khỏi bối cảnh “cuộc chiến chip” Mỹ - Trung đang leo thang. Các lệnh hạn chế xuất khẩu của Washington nhằm vào các chip AI tiên tiến nhất đã thúc đẩy mạnh mẽ quyết tâm tự chủ của Bắc Kinh.

Trong một tuyên bố gần đây, CEO Alibaba Eddie Wu đã khẳng định tập đoàn có “các kế hoạch dự phòng” để đảm bảo nguồn cung chip AI, cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước những biến động địa chính trị.

Tuy nhiên, không phải mọi thứ đều dễ dàng. Dù đã có những bước tiến đáng kể, khoảng cách công nghệ giữa các chip Trung Quốc và thế hệ mới nhất của Nvidia vẫn là một thách thức lớn.

Theo phân tích, chip mới nhất của Moore Threads chỉ đạt khoảng một phần mười hiệu suất so với H200 của Nvidia. Ngay cả chip H200 – vốn đã đi sau thế hệ Rubin hai đời – cũng được cho là không còn đủ để huấn luyện các hệ thống AI tối tân nhất hiện nay.

Một thực tế đáng chú ý khác là sự chênh lệch về nguồn lực. Ước tính tổng chi tiêu vốn cho AI của các “ông lớn” internet Trung Quốc vào năm ngoái chỉ vào khoảng 57 tỷ USD, tương đương một phần mười so với các đối thủ Mỹ cùng ngành. Giới chuyên gia trong nước cũng tỏ ra rất thận trọng.

Tại một hội thảo AI quan trọng ở Bắc Kinh, ông Lin Junyang, trưởng bộ phận phát triển mô hình Qwen của Alibaba, nhận định cơ hội để một công ty Trung Quốc trở thành nhà dẫn đầu toàn cầu về AI trong 3-5 năm tới là dưới 20%. Ông Tang Jie, nhà sáng lập startup AI Zhipu, còn thẳng thắn cho rằng: “Khoảng cách này thực chất đang ngày càng nới rộng”.

T-Head chỉ là một mảnh ghép

IPO T-Head không phải là mục tiêu tự thân, mà là một phần trong chiến lược AI toàn diện và đầy tham vọng của Alibaba. Tập đoàn này đang nỗ lực xây dựng một hệ sinh thái khép kín, từ hạ tầng phần cứng (chip), nền tảng điện toán đám mây, đến các mô hình AI lớn và ứng dụng người dùng cuối.

Ở chiều ngược lại, việc tích hợp sâu các dịch vụ như mua sắm trực tuyến và du lịch vào AI assistant Qwen là minh chứng cho tham vọng biến AI thành trung tâm của mọi trải nghiệm số, tạo ra một vòng tuần hoàn khép kín giữa dữ liệu, tính toán và dịch vụ.

Hàng Châu, quê hương của Alibaba, đang trở thành một “Thung lũng Silicon” của Trung Quốc với một hệ sinh thái startup AI sôi động, nơi các công ty như DeepSeek đã cho thấy khả năng phát triển những mô hình AI đẳng cấp thế giới với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với đối thủ Thung lũng Silicon. Sự hợp tác và cạnh tranh trong hệ sinh thái này sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy sự đổi mới.

Tiềm năng định giá và những rủi ro phía trước

Một câu hỏi lớn vẫn chưa có lời giải: T-Head có thể được định giá bao nhiêu? Dù Alibaba vẫn đang trong giai đoạn đầu của quá trình và chưa có con số chính thức, nhưng cơn sốt IPO trong ngành bán dẫn nội địa gần đây cho thấy tiềm năng định giá rất lớn. Các nhà đầu tư sẵn sàng bỏ qua việc nhiều công ty chip Trung Quốc chưa có lãi, đặt cược vào sự hỗ trợ dài hạn của nhà nước và nhu cầu tự chủ công nghệ.

Tuy nhiên, con đường phía trước không thiếu chông gai. Ngoài khoảng cách công nghệ, ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu cũng đang trải qua những biến động sâu sắc. Sự chuyển dịch chuỗi cung ứng, với việc hình thành các cụm công nghiệp PCB (bảng mạch in) phục vụ AI tại Đông Nam Á, và sự trỗi dậy của các công nghệ đóng gói mới như CoWoP, sẽ đặt ra cả cơ hội và thách thức cho bất kỳ tân binh nào.

Hơn nữa, việc tiếp cận các thiết bị sản xuất chip tiên tiến và nguyên vật liệu cao cấp (như Q-cloth - một loại vải sợi thạch anh quan trọng cho PCB cao cấp) vẫn là một thách thức lớn do phụ thuộc vào nguồn cung toàn cầu.

Kế hoạch IPO của T-Head là một bước đi chiến lược, đánh dấu sự trưởng thành của mảng kinh doanh chip AI của Alibaba và khát vọng tự chủ công nghệ của Trung Quốc. Trong một thị trường đang “nóng” với các đợt chào bán chip nội địa, động thái này được kỳ vọng sẽ thu hút sự quan tâm lớn.

Tuy nhiên, thành công cuối cùng sẽ không chỉ được đo lường bằng vốn hóa thị trường, mà còn bằng khả năng thu hẹp khoảng cách công nghệ, tạo ra các sản phẩm cạnh tranh toàn cầu, và quan trọng nhất là đóng góp vào sự phát triển bền vững của hệ sinh thái AI rộng lớn mà Alibaba đang xây dựng.

Trong cuộc đua marathon đầy cam go này, việc huy động vốn từ công chúng có thể là liều vitamin cần thiết, nhưng sức bền công nghệ và khả năng đổi mới mới là yếu tố quyết định vị trí của T-Head trên bản đồ bán dẫn thế giới.